|
DENIZLI SOSYO EKONOMİK YAPI |
Denizli ve yöresi, Akdeniz, Ege ve İç
Anadolu iklimleri arasında bir geçiş
iklimine sahiptir. Bu yönüyle Denizli, hem
Akdeniz ve Ege iklimlerine uygun bitki
türlerinin çoğunu hem de İç Anadolu'nun
kırsal nitelikli iklimine uygun bitki
türlerinin hemen hemen hepsini yetiştirme
imkanına sahiptir. Denizli ekonomisinin arka
planında, tarımsal faaliyetlerinin olmasında
böyle bir iklim yapısının sağladığı çok
çeşitli türlerin varlığı etkili bir yol
oynamaktadır.
Denizli'nin çevresinde, gelir düzeyi
nispeten yüksek bir yerleşik cevre nüfusunun
varolduğu genellikle kabul edilebilir bir
değerlendirmedir. Denizli ilinin 393.256 ha
(%33) tarım arazisi, 76.464 ha (%6.4) cayır
ve mera arazisi, 527.467 ha (%44.2) orman
arazisi, 195.119 ha (%16.4) tarım dişi alan
bulunmaktadır. Denizli'nin ekonomik olarak
doğrudan faydalandığı arazi olması yönünden
tarım ile tarım ve mera arazilerinin payı
yaklaşık %40'i bulmaktadır. Bu çevrede tarla
bitkileri, hayvancılık, meyvecilik,
sebzecilik, sanayi ve ticari bitkileri
acısından önemli bir tarımsal gelir
kaynağının Denizli ekonomisine önemli
katkılarda bulunduğu görülmektedir.
TARIM
Sulama Durumu
İlimiz toplam tarım alanı (376.738) Ha. olup;
- (105.566) Hektar sulanan alan,
- (217.703) Hektar sulamaya açılacak alan,
- (51.963) Hektar alanın proje çalışması DSİ
ve Köy Hizmetleri İl Müdürlüğünce
sürdürülmektedir.

İlimizde sulamada gerçekleştirilen önemli
yatırımlarla her geçen gün sulanan alan
miktarı artmakta , bu sahalarda İlimiz Tarım
İl Müdürlüğünce yapılan çalışmalarla
alternatif ürün yetiştiriciliği özendirilmiş
böylece tarımsal ürünlerde çeşitlilik ve
rekolte artışı sağlanmıştır. Özellikle
sanayi bitkilerinin( tütün, şeker pancarı,
pamuk gibi) yerine kapari,
kekik,mısır,kapalı ve açık seracılık gibi
yüksek gelir sağlayan ürünler yetiştirilmesi
özendirilmektedir.Tarım Arazilerinin
Korunması ve Kullanılmasına Dair Yönetmelik
kapsamında Belediye İmar Planı ve Köy
Yerleşim Alanları Uygulamaları ile Sanayi
Tesisleri Tarımsal Etüt Raporları
düzenlenerek Tarım ve Köyişleri Bakanlığına
sunulmuştur. Yine 1998 tarihli Resmi
Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 4342
sayılı Mera Kanunu gereğince 34 köyde 6270
dekar mera alanı tespit edilmiştir.
Tarımın yanında hayvancılığında
geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması
amacıyla 2002 yılında hayvancılığın
geliştirilmesine yönelik düzenlenen
kararname kapsamında 1Trilyonluk destekleme
primi üreticilere dağıtılmış,1995'te kurulan
Denizli Holstein Damızlık Sığır
Yetiştiriciler Birliği ilkeleri
doğrultusunda 4006 büyükbaş hayvan kayıt
altına alınmıştır.Önceki yıllarda olduğu
gibi Döl Kontrolü, Önsoy Kütüğü Soy Kütüğü
Projeleri ile Suni Tohumlama çalışmaları
sürdürülmüştür. Dış Kaynaklı projelerle
ilimize getirilen kültür ırkı hayvanlar
verimliliğin artmasında etkili olmuştur.
Bunun yanında Yine İlimiz Tarım İl
Müdürlüğünce Meraların tespiti ve ıslahı
hususunda sürdürülen çalışmalar neticesinde
hayvansal ürünlerde önemli artışları
beraberinde getirmiştir. İl Özel İdaresinden
gerçekleştirilen hayvansal ürünlerin
saklanması, sterilize yapılması ile ilgili
olarak gerçekleştirilen önemli tesislerin
katkısı oldukça önemlidir.
SERACILIK

Denizli ilinde seracılık faaliyetleri,
Çameli, Sarayköy, Acıpayam, Buldan, Beyağac
ilçelerinde plastik ve cam seralarda
yapılmaktadır.
Sarayköy ilçesinde Tarım il Müdürlüğü ve
özel sektöre ait seralar doğal olarak çıkan
jeotermal enerjiden yararlanılarak
ısıtılmakta olup, diğer seralarda tek mahsul
yetiştiriciliğiyle, domates, biber,
salatalık, patlıcan üretimi yapılmaktadır.
Sarayköy ilçesinde bulunan Tarım İl
Müdürlgü'ne ait 2586 m2'si cam sera, 3325
m2'si plastik sera olmak üzere toplam 5911
m2 sera bulunmaktadır.
BİTKİSEL ÜRETİM
Bitkisel üretimin %65.7'si tarla
ürünlerinden, %22.2'si meyve ürünlerinden,
%12.1'i sebze ürünlerinden elde edilmektedir.
TARLA BİTKİLERİ ÜRETİMİ
Tarla bitkilerinden buğday, arpa üretimi
tüm ilçelerde yapılmaktadır. Üretimde önemli
yeri olan pamuk ise tarım ağırlıklı olarak
Sarayköy merkez, Akkor, Honaz ve Buldan
ilçelerinde; tutun üretimi Babadağ, Çameli,
Çardak, Sarayköy ilçeleri dışında tüm
ilçelerde yapılmaktadır. Tavas ve komşu
ovalarda nohut üretimi önemli bir yer
tutmaktadır.

Denizli'de leblebi üretimi yurt içi ve yurt
dişi pazarlara ihracatı ve pazarlamasında
ilk sırayı almaktadır. Leblebinin hammaddesi
nohuttur. Türkiye'nin leblebi ihracatının
yarıya yakını denizli Ticaret Borsası'nda
işlem görerek ihraç edilmektedir.
Türkiye'den ihraç edilen leblebinin tamamına
yakın bolumu Denizli'den üretilmektedir.
Tarla ürünleri sahası içinde %59.7'lik bir
yer kaplayan hububat, tarla ürünleri
gelirinin %29.8'ini, tutun ise %37.2'sini,
pamuk %16.7'sini kapsar.
SEBZE ÜRÜNLERİ
Sebze
üretimi, açıkta ve örtü altı sebzecilik
seklinde yapılmaktadır. Açıkta sebzecilik,
tarla sebzeciliği ve meyve bahçesi
içerisinde yapılan sebzecilik olarak iki
şekilde yapılmaktadır. Denizli'de genel
olarak tarla sebzeciliği yaygındır ve tarım
alanının %4.0'ini kaplar.
Sebze ürünlerinden kavun, karpuz domates
önemli miktarda yetiştirilmektedir. Sebze
ürünleri gelir içinde %25.9'luk pay ile
kavun ilk sırayı alır. Kavunu %24.5'luk pay
ile karpuz ve %22.1'lik pay ile domates
izler.
Seralarda 107 ton domates, 26 ton salatalık,
385 ton biber ve 100 ton patlıcan üretimi
yapılmıştır.
MEYVECİLİK ÜRÜNLERİ
Bağcılık: Denizli'nin ekolojik yapısı
bağcılığa uygun olduğundan üreticinin
ilgisi her gecen gün artmaktadır. Denizli'de
Çameli ilçesinin dışında tüm ilçelerde
bağcılık yapılmaktadır. En fazla 21 ha ile
Çal, 3.5 ha ile Çivril, 3 ha ile Tavas, 3
ha ile Buldan ve 2.5 ha ile merkez ilçede
vardır. Bitkisel üretimin içinde yer
alan meyvecilik ürünleri içinde %29'luk
pay ile çekirdeksiz yas uzum geliri ile ilk
sırayı almaktadır. %22.6'lik pay ile
çekirdekli yas uzum geliri de
3.sıradadır. Meyvecilik: Denizli'de
hemen hemen tüm ılıman iklim meyveleri
yetiştirilmektedir. Özellikle elma; Çivril,
Çameli, Tavas, Çal basta olmak üzere her
ilçede yetiştirilmektedir. Gayri safi
üretimde 5.sırada olan elma %22.9'luk paya
sahiptir.
Ayrıca
Honaz ilçesinde son yıllarda kiraz
yetiştiriciliği önem kazanmıştır. Honaz'da
mahalli tip olan Honaz kirazı ile standart
çeşitlerden ziraat 900 Napoleon bigerreau,
Van, bine, lembert vb. çeşitlerle
yetiştiricilik yapılmakta ve üretilen kiraz
genelde Avrupa Topluluğu ve Ortadoğu
ülkelerine ihraç edilmekte, bir kısmi da
yerel pazarlarda tüketilmektedir.
Zeytincilik: 750 hadlik bir alanda toplu
zeytinlik bulunmaktadır. Merkez, Sarayköy,
Güney, Akkor, Buldan ve Kale ilçelerinde
ağırlıklı olarak yetiştiriciliği
yapılmaktadır. 2624 ton zeytin üretimi
gerçekleşmiştir
Bunun meyve ürünleri geliri içindeki payı
%2.2'dir. Denizli'de son yıllarda gayri
safi urun değerlerine göre bitkisel urun
sıralaması; tutun, buğday, yas uzum,
pamuk,elma, arpa, kavun, karpuz, domates
olarak gerçekleşmiştir. Ayrıca çeşitli
ilçelerde oldukça yüksek düzeyde soğan,
havuç vb. üretimi de vardır.
HAYVANCILIK

Denizli ilinin hayvan varlığı içinde önemli
bir yer tutan damızlık süt sığırcılığı;
geçmiş yıllarda düşük verimli yerli ve melez
irk hayvanlarla sürdürülürken, 1980 yılından
sonra uygulanan projelerle yapı değiştirerek,
yüksek verimli saf irk ve bunların
melezinden oluşan bir topluluğa dönüşmüştür.
Denizli ilinde merkez ve ilçelerdeki hayvan
varlığının şayisi yaklaşık olarak şöyledir.
SIĞIR : 3.221
KOYUN : 19.320
KEÇİ : 15.455
TAVUK : 61.000
Bu hayvanlardan 153.286 ton koyun, keçi,
sığır sütü, 239 ton yapağı, 97 ton keçi kılı,
4.010 ton kırmızı et, 661 ton tavuk eti,
1.076 ton bal, 28 ton balmumu, 257.665 adet
yumurta üretilmiştir.
ARICILIK
Denizli coğrafi durumu itibari ile kısmen
Ege Bölgesi kısmen de Ege-İç Anadolu geçit
bölgesi üzerinde yer aldığından bu bölgelere
has bitki florasına sahiptir. Bitki
florasının mevsimlere göre periyodik dağılım
ve çeşitlilik göstermesi nedeniyle Aricilik,
ilde son yıllarda hızlı gelişme gösteren
tarımsal faaliyetlerden birisi olmuştur.
Sabit sermaye yatırımının düşük olması ve
kısa sure içerisinde isleme karlılığının
yüksek olması, Ariciliği cazip kılmaktadır.
Arıların polinasyon özelliği tarımsal
üretimini artırmakta ve atıl vaziyetteki
doğal kaynaklar Ari ürünleri olarak üretilip
ekonomiye kazandırılmaktadır. Denizli'de
ortalama bal üretimi sabit arıcılıktan kovan
basına 10 kg., gezginci arıcılıkta kovan
basına 25 kg'dır.
SU ÜRÜNLERİ
Su ürünleri üretimi il için önemli bir gelir
kaynağı haline gelmiştir. Son yıllarda
özellikle Çameli ilçesinde olmak üzere,
kültür alabalık üretiminde hızlı bir artış
olmuş ve üretimi 10 yılda 10 misli artmıştır.
Denizli'de irili ufaklı, projeli projesiz su
ürünleri isletme şayisi 60 adet civarındadır.
Bunlardan 12 adet projeli, diğerleri küçük
aile isletmesi niteliğindedir. Alabalık
isletme şayisi 50'yi geçmiştir. Projeli
tesislerden 9 adedi alabalık, 3 adedi
aynalı sazan isletmesidir.
Akarsular üzerinde irili ufaklı projeli,
projesiz 100 su ürünleri işletmesi
bulunmaktadır. BU işletmelerde; 16.7 ton
sazan, 860 ton Alabalık, 4.5 Ton aynalı
sazan, 23.8 ton diğer balık üretimi
yapılmaktadır.
Denizli'de su ürünleri üretimi yıllık
500-800 ton arasında değişmektedir. Bu
üretimin yaklaşık %80'i yetiştiricilik,
%20'si avcılık yoluyla üretilmektedir.
Avcılık üretiminde en büyük payı Çivril ilce
sınırları içindeki doğal su kaynağı Işıklı
Golfu teşkil etmekte olup, il üretiminin
tamamına yakın bolumu bu golden
sağlanmaktadır.
Alanı 6397 ha ile 1558 ha arasında değişen
Işıklı Göl'ünde en çok sazan üretimi
yapılmaktadır. turna ve kerevit avcılığı ise
stokların azalması nedeniyle yasaklanmıştır.
HAYVANSAL ÜRETİM
Denizli'de
240 ton inek şutu, 5.5 ton koyun ve 5.5 ton
keçi şutu elde edilmiştir. Denizli'de 16.5
ton sığır eti, 2.5 ton koyun ve 1300 ton
keçi eti elde edilmiştir. Sığır üretiminin
hayvansal üretimdeki payı %13'dur. Yapağı
üretimi 312 ton, keçi kili 123 tondur.
Denizli'de 842 ton et ve 168.654.000 adet
yumurta elde edilmiş olup, yumurtanın
hayvansal üretimdeki payı %10.2'dir.
Hayvansal üretim içinde 3.sırada yer alır.
Denizli'de Aricilik ürünlerinden bal 1,164
ton, balmumu 12.7 ton üretilmiştir. Su
ürünlerinden kababurun ve diğerleri 11 ton,
alabalık 820 ton, sazan baliği 33 ton,
aynalı sazan baliği 7 ton elde edilmiştir.
ORMANCILIK
İlimizdeki;
Toplam Orman Alanı: : (554.920)
ha.
Yıllık Ortalama Tensil Etası : 307.328 m3,
Yıllık Ortalama Bakım Etası : 123.611 m3
Toplam Ortalama Eta : 430.193
m3'dür.
Tabii ve kültür, sıklık bakımı, tabii
ve suni gençleştirme yapılan alan miktarı da
12.546 hektardır. Ağaçlandırma ve Erozyon
Kontrolü Başmühendisliğince de 2002 yılı
sonu itibariyle 1065 hektar sahada olmak
üzere bugüne kadar toplam 60.839 ha.lık
alanın ağaçlandırma çalışması
tamamlanmıştır.Yine yıl içinde alınan
önlemler sayesinde yangınlar azalmış 2002
yıl sonu itibariyle toplam 45 adet orman
yangınında yanan orman alanlarının 168.65 Ha
Orman Bölge Müdürlüğümüzce
ağaçlandırılmıştır.
Bölge
Müdürlüğü ormanlarından; tomruk, tel direği,
maden direği, kağıtlık odun, sanayi odunu,
lif yonga odunu, sırık, çıra ve yakacak odun
üretilmektedir.
DENİZLİ
AĞAÇLANDIRMA VE EROZYON KONTROLÜ ŞUBE
MÜDÜRLÜĞÜ
Genel Müdürlük
tarafından verilen yıllık ağaçlandırma ve
erozyon kontrolü programlarına göre Fon
Bütçe ve Genel Bütçe ödenekleri ile
çalışmalar sürdürülmektedir. Ağaçlandırma
çalışmaları
Acıpayam-Serinhisar-Çal-Çardak-Buldan-Merkez-Tavas
ilçelerinde, erozyon kontrolü çalışmaları
Acıpayam-Buldan ve Kale ilçelerinde
çoğunluktadır. Denizli'de yapılmış olan
ağaçlandırma çalışması 56.000 ha, erozyon
kontrolü çalışması da 3.527 haddir. Ayrıca
yeşil kuşak ağaçlandırma çalışmaları ve
hatıra ormanları çalışmalarını da
sürdürmektedirler.
DENİZLİ
FİDANLIK MÜDÜRLÜĞÜ
Denizli Orman
Fidanlık Müdürlüğü 1989 yılında kurulmuştur.
Başlangıçta gerizle, Gökpınar ve Karahasanlı
Fidanlıkları'nı kapsamakta iken, 1990
yılında Eslere ve Kelekçi Fidanlıkları'nın
bağlanması ile, faaliyetini 1993 yılına
kadar 5 ayrı fidanlıkta sürdürmüştür. 1993
yılında Eslere Fidanlığı sedir tohum bahçesi
haline dönüştürülerek, faaliyet halen 4 ayrı
fidanlıkta devam etmektedir. Ayrıca halkın,
belediyelerin ve diğer kamu kurum ve
kuruluşlarının peyzaj özellikli faaliyetleri
için, diş mekan süsü bitkisi ihtiyacını da
karşılamaktadır. Kaliteli fidan üretimi
1993 yılında Beyağac Fidanlığı'nda kurulan
Sedir, 1994 yılında Karahasanlı
Fidanlığı'nda kurulan Kızılcam ve Çardak'ta
kurulan Karacam tohum bahçelerinin de
kontrollüğünü yapmaktadır.
Türkiye-Finlandiya Ormancılık Projesi
çerçevesinde, fidanlıkta 4 adet sera inşa
edilmiştir. seraların toplam alanı 3300
m3'dur. 3.periyoda üretim yapılmakta ve
yılda 2-2.5 milyon Karacam, Kızılcam,
Fıstıkçamı, Sedir ve Servi fidanları
üretilmektedir.
DENİZLİ MİLLİ
PARKLAR VE AV YABAN HAYATI ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ
Denizli Milli
Park ve Av -Yaban Hayati Mühendisliği Orman
Bakanlığı Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Ege
Bölge Müdürlüğü, Aydın Başmühendisliği'ne
bağlı olarak teşkilatlanmıştır. TEDsilerin
durumu acısından merkezde Camlık Piknik
Alanı, Acıpayam'da Evcara OIDY,
Cankurtaranda Honaz Milli Parkı
bulunmaktadır. Honaz Dağı 21.5.1995
yılında Bakanlar Kurulu'nca Milli Park ilan
edilmiştir. Esen Gol eti (Beyağac) Orman İçi
Dinlenme Yeri su İsalı hattı ve cevre
yatırımı başlamış olup, 1997 yılında
tamamlanmıştır. Denizli Milli Park
Mühendisliği görev ve hizmet alanı içinde av
ve yaban hayvanlarının korunması, yasak
avcılığın önlenmesi için Fahri Av
Müfettişleri ile beraber av kontrolleri
yapılmakta, A sınıfı sulak alan olan Işıklı
Golü sulak alanın Av Yaban hayati Koruma
Sahası tescili için proje çalışmalarını
sürdürmektedir. Denizli ilinin güney
batısında ve il siniri teşkil eden Çakıroluk
Babadağ sillesinde Milli Park tefriki proje
çalışmaları devam etmektedir.
DENİZLİ ORKÖY
ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ
ORKÖY Şube
Müdürlüğünün amacı; ormanların korunması,
geliştirilmesi, isletilmesi ve
genişletilmesi hedeflerine ulaşılmasını
sağlamak için, ormanların içinde veya
bitişiğinde yasayan koy halkının
kalkınmalarına katkıda bulunmak suretiyle,
bunların ormanlar üzerindeki olumsuz
etkileri azaltmaktır. Bu amaçla Denizli ve
Uşak illerindeki orman köylülerine fenni
Aricilik, süt sığırcılığı, besi
sığırcılığı, sut koyunculuğu, tavukçuluk,
halıcılık, dokumacılık, meyvecilik, bağcılık
vb. gibi ekonomik amaçlı krediler vermekte,
ayrıca orman köylerinde kurulu tarımsal
kalkınma kooperatiflerinin uygulayacakları
projelere de kredi vermek suretiyle sosyal
ormancılık yapmaktadır.
SANAYİ
İl
Genelinde itibariyle (858) Anonim Şirket,
(5703) Limited Şirket, (902) Konut Yapı
Kooperatifi, (27) Toplu İşyeri Yapı
Kooperatifi, (30) Esnaf ve Sanatkarlar
Kefalet Kooperatifi, (31) Tüketim
Kooperatifi, (54) Motorlu Taşıyıcılar
Kooperatifi, (22) Tarım Satış Kooperatifi,
(11) Küçük Sanat Kooperatifi bulunmaktadır.
(79) Esnaf Odası , (6) Ticaret Odası, (1)
Sanayi Odası, (1) Ticaret Borsası
bulunmaktadır.
Şehir Merkezine 18 Km. uzaklığında her türlü
alt yapısı ve sosyal tesisleri tamamlanan
Birinci Organize Sanayi Bölgesi tamamen
dolmuş, alternatif sanayi bölgelerinden
Acıpayam-Yumrutaş Organize Sanayi Bölgesinin
halihazır ve imar planı yapılmış, İmar
planının arazi üzerindeki aplikasyonu ve 18
madde çalışmaları yapılmış, Tavas Organize
Sanayi Bölgesinin kamulaştırması
tamamlanmış, Bozkurt(Tuluca Köyü ile),
Çal(Denizler Kasabasında) Organize Sanayi
bölgeleri yer seçimi yapılmıştır.
İlimiz sanayicilerinin kendi imkanları
ile Çardak Havaalanı yakınında Özdemir
Sabancı OSB. kurularak (98) parselden(85)
parseli satılmıştır.(2) tesis işletmeye
açılmış olup en küçük parsel 25.000 m2'dir.
Sağlık Ocağı ve PTT. İnşaatları tamamlanarak
hizmet vermektedir. Yine Çardak İlçemizde
Organize Sanayi Bölgesi yakınındaki Serbest
Bölge inşaatı çalışmaları tamamlanarak
hizmete sunulmuştur.
Şehir merkezinde bir takım çevre
problemlerine sebep olan tabakhanenin şehir
dışına çıkarılması planlanmış olup,
Honaz-Kaklık Kasabası sınırları içinde Deri
OSB. yer seçimi yapılarak ÇED. Rapor
onaylanmış ve kamulaştırması tamamlanmıştır.
Jeolojik Etüt de yapılan bölgede, imar planı
ve parselasyon çalışmaları sürdürülmektedir.
İlimiz sanayideki gelişmeler sonucunda
ilimizde faaliyet gösteren sanayi
tesislerinin sektörel dağılımı aşağıya
çıkarılmıştır:
-
Gıda ,İçki
ve Tütün Sanayi 82 adet,
-
Tekstil
Giyim ve Deri sanayi 493 adet,
-
Orman
Ürünleri sanayi 33 adet,
-
Kağıt,
Kağıt ürünleri 18 adet,
-
Kimya
sanayi 50 adet,
-
Taş ve
Toprağa dayalı 33 adet,
-
Metal
Ana Sanayi 29adet,
-
Metal
Eşya Mak.Teç.İm.San. 106 adet,
-
Madencilik ve Taşocağı. San. 33 adet,
-
Diğer
İmalat Sanayi 1 adet olmak üzere Toplam
878 'dir.
ORGANİZE
SANAYİ BÖLGELERİ
ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ

Bölge Denizli merkezine 18 km. mesafede,
Denizli-Ankara karayolu üzerinde Gürlek
Mevkiinde 3.500.000 m2.lik alan üzerinde
kurulmuştur.
1. Organize Sanayi Bölgesi 1975 yılında
Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulmasına izin
verilmiş, 1984 yılında altyapısı ihale
edilerek, 1985 yılında inşaatına
başlanmıştır. 1988 yılında tamamlanmıştır.
1. Organize Sanayi Bölgesinde 123
tesis faaliyette, 37 tesiste inşaat
halindedir. Bölgede bulunan fabrikalarda
toplam 16000-18000 civarında çalışan
bulunmaktadır. Yatırımların büyük kısmını
tekstil sektörü oluşturmaktadır. Bölgede
İdari ve Sosyal tesisler ve Arıtma Tesisi
faal durumdadır.
DENİZLİ DERİ ORGANİZE SANAYİ
BÖLGESİ
Deri Organize Sanayi Bölgesi Kaklık Kasabası
Elmalı Tepe Mevkiinde, Denizli-Afyon
Karayoluna 4 Km. Tali yol bağlantılı, şehir
merkezine 34 km. uzaklıkta ve 235 hektar
alan üzerinde yer seçimi yapılmıştır.
Deri Organize Sanayi Bölgesinin
1988 tarihi itibariyle kamulaştırma
işlemlerine başlanılmış ve 623 dönüm arazi
kamulaştırılarak proje ve altyapı ihalesi
çalışmalarına başlanılmıştır. 2001 Yatırım
Programında 300 Milyar lira ödenek
ayrılmıştır.
ÇARDAK ÖZDEMİR SABANCI ORGANİZE
SANAYİ BÖLGESİ
Denizliye 60 Km. mesafede, Çardak İlçesi
Havaalanı mevkiinde 3.225.000 m2. alanda yer
seçimi yapılmış olan Organize Sanayi
Bölgesinin alt yapı çalışmaları 1997 yılı
sonunda bitirilmiştir. Toplam 100 parselden
85 adedi sanayicilere satılmış, bazı
parsellerde tesis inşaatlarına
başlanılmıştır.
ACIPAYAM-YUMRUTAŞ ORGANİZE
SANAYİ BÖLGESİ
Acıpayam İlçe Merkezine 13 km. mesafede
Yumrutaş Kasabasına 4 Km. mesafede işgen
pazarı mevkiinde 590 Hektar alanda yer
seçimi yapılmıştır.
Müteşebbis teşekkül olarak Sanayi
Odası kamulaştırma işlemlerini bitirmiştir.
2001 yılı Yatırım Programındadır.
TAVAS ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ
Tavas İlçe Merkezine 16 Km. mesafede
Tavas-Ovacık köyü yoluna cepheli yel
değirmeni 230 Hektar alanda yer seçimi
yapılmıştır.
Müteşebbis teşekkül kamulaştırma
işlemlerine başlanmıştır. 2001 yılı yatırım
programındadır.
TEKSTİL
Tekstil sanayi, yüksek istihdam hacmi ve
yakın zamanda yarattığı katma değer
büyüklüğü bakımından
Denizli'nin
önde gelen sanayi sektörü durumundadır.
1950'li yıllarda, Denizli yöresinde ev ve
atölye tipi küçük sanayi seklinde hambez
üretimi yapılmakta idi. Ancak özel
girişimcilik ve modern sanayi tesislerinin
kurulması nedeniyle, Denizli'de ortaya çıkan
ilk tekstil tesisleri çırçır fabrikalarıdır.
Daha sonra Denizli'de büyük tesisler olarak
iplik fabrikalarının kurulması Denizli ve
çevresinde çok yaygın olan, ev ve atölye
tipindeki ham bez dokuyan küçük sanayinin
iplik ihtiyacının karşılanması bakımından
oluşmuştur. Teknolojik bakımdan zamanla
gelişme gösteren dokuma sanayi sektöründeki
iptidai dokuma tezgahlarının yerine modern
tezgahların almasıyla beraber ev ve atölye
tipi üretimden fabrika tipi üretime geçilmiş,
böylece dokuma sanayinde tesis sayısı hızla
artmıştır. Günümüzde, özellikle son
yıllarda konfeksiyon ihracatının devletçe
teşvik edilmesiyle birlikte, Denizli dokuma
sanayi konfeksiyon üretimine de yönelmiş bir
taraftan yalnızca konfeksiyon üretimi yeni
fabrikalar kurulurken bunların peşisıra
iplik ve dokuma fabrikaları da yenileme
yatırımlarına hız vermişlerdir.
İPLİK
Balyalanmış prese pamuğun fabrikaya girişi
ile başlayıp burada pamuk elyafının
harmanlanması, açılıp temizlenmesi,
taranması, bükülerek ipliğe dönüştürülmesi
gibi safhaları içerir.

Denizli'de iplik üretimi dokuma ve terbiye
işlemlerinin bir arada yapıldığı entegre
fabrikalarda gerçekleştirildiği gibi, ayrı
tesislerde de yapılabilmektedir. Denizli'de
1940'li yıllarda kurulan Sümerbank İplik
Fabrikası'ndan sonra 1949 yılında Sümerbank
İzmir Basma sanayi Müessesine bağlı, Denizli
fabrikasının temeli atılmış, 1953'te iplik
üretmeye başlamıştır. Fabrika 1960'dan
itibaren ham bez üretimini de
gerçekleştirerek entegre bir tesis haline
gelmiştir. Denizli'de özel sektör tarafından
isletmeye acılan ilk iplik tesisi Göveçlik
İplik Fabrikası'dır. Yurt dışında çalışan
isçilerin katkılarıyla bir isçi şirketi
olarak 1975 yılında da üretime başlamıştır.
1986-1987 ve 1991 yılında da özel sektöre
ait ileri teknoloji kullanan, yüksek
kapasiteli modern iplik fabrikaları
kurulmuştur. Bu tesisler Denizli tekstil s
sanayinin dokuma öncesine ait önemli bir
bölümünü oluştururlar.
DOKUMA
Denizli öteden beri ülkenin dokumacılık
merkezlerinden biri olarak tarihteki yerini
almıştır. Günümüzde Buldan, Babadağ,
Kızılcabölük ve Denizli basta olmak üzere,
küçük ve orta isletmelerden büyük sanayi
kuruluşlarına kadar çok sayıda isletme
faaliyet göstermektedir.

Denizli ve çevresinde dokumacılık 1950'lere
kadar geleneksel bir el sanatı seklinde
surmuş, 2.Dünya Savası'ndan sonra
1970'li yıllara kadar dokuma sanayinde
önemli bir değişim sureci
yaşanmıştır.Fabrikasyon ham bez üretimine
1953 yılında kurulan Sümerbank Bez Fabrikası
ile geçilmiş, bu tesisin açılması yörede
dokuma sanayinin canlanmasında etkili
olmuştur. 1950-1970 yılları arasında
sanayinin kurulması için gerekli olan
sermaye ve teknoloji birikiminin sağlanması
gibi on koşulların gerçekleştirilmesinden
sonra 1970'lilerden itibaren devlet
teşviklerinin de katkısıyla dokuma sanayinde
belli bir ilerleme meydana gelmiştir.
1970-1980 arasında ve daha sonraki yıllarda
çok sayıda dokuma tesisi kurulmuştur. Ancak
bu tesisler son yıllarda konfeksiyon
ihracatına da yönelmişler, büyüyerek üretim
kapasitelerini ve çeşitlerini artırmışlardır.
KONFEKSİYON
Dokuma, giyim eşyası ve deri sanayi
sektörünün bir diğer alt kolu olan
konfeksiyon sanayi, yörede gelişmiş bir
dokuma sanayinin varlığı, az yatırım
gerektirmesi ve özellikle de ihracat
olanakları nedeniyle son yıllarda büyük bir
gelişme göstermiştir.
Denizli'de sadece konfeksiyon üretimi yapan
50'nin üzerinde sanayi kurulusu
ile çok sayıda orta ve küçük boyutlu isletme
bulunmakta: bu tesisler dokuma, giyim eşyası
ve deri sektöründeki tüm tesislerin
%36'sini meydana getirmektedirler.
Denizli'de gerek yörede ve gerekse
Türkiyenin diğer bölgelerine; ham bez,
havlu ve bornoz kuması dokuyan tesisler, son
yıllarda artan dış talep doğrultusunda,
kendi bünyelerindeki ek konfeksiyon
birimlerini oluşturarak hazır giyime yönelik
üretim yapmaktadırlar.
DERİ
Denizli'de
bu sanayi dalında faaliyet gösteren
kuruluşlar genelde küçük tesislerden
oluşmaktadır. Ticaret Odası kayıtlarına göre
100'un üzerinde tabakhane bulunmakta,
Türkiye'nin kösele ihtiyacının %90'a yakın
kısmi buralarda üretilmektedir. Ayakkabı
sanayinin ana hammaddesi olan kösele bu yönü
ile ele alındığında Denizli Deri sektöründe
büyük bir öneme sahip olduğu görülür.
Ortaçağda Ahi Kaysar'ın Debbağlık mesleğini
Acıpayam'ın Yeşilyuva Köyü'nde başlattığı ve
bu tabakhanelerin Cumhuriyet Dönemi'ne kadar
çalıştığı bilinmektedir. 1930'lu yıllarda
Debbağlık, Denizli merkezine 2 km. mesafede
tabakhane sitesinde, o günün en modern
teknolojileri ile faaliyet göstermeye
başlamıştı.
Günümüzde 129 esnafın faaliyet gösterdiği
Tabakhane Sitesi'nde modern teknolojinin
uygulama ve uyarlamasına yönelik KOSGEB'in
desteklediği Deri Ortak Kullanım
Ünitesi'nin kurulması fizibilite ve proje
çalışmaları sonuçlandırılarak, makina
donanım ve teçhizatın ihalesi
gerçekleştirilmiştir. Deri Ortak Kullanım
Atölyesinin Mayıs 1998 tarihinde faaliyete
geçirilmesi için çalışmalar sürdürülmekte ve
bunun sonucunda Türkiye'nin kösele
ihtiyacının %65-70'ini karşılayan
tabakhanelerin standart ve kaliteli üretim
yapmaları gerçekleşecektir. Ayni zamanda
Ayakkabı ve defo konfeksiyon imalatçılarını
önemli yönde etkilemesi hedeflenmektedir.
Deri Ortak Kullanım Atölyesi donanım ve
teçhizatı, yer secimi kesinleşen Deri
Organize Bölgesi'ne kolayca nakledilebilecek
makina ve teçhizattan oluşmaktadır.
METAL EŞYA MAKİNA VE TEÇHİZAT SANAYİ
Denizli sanayinde dokuma, giyim eşyası, ve
deri sanayi sektöründen sonra tesis sayısı
bakımından en önemli yeri metal eşya, makina
ve teçhizatı sanayi almaktadır. Bu sektör,
tesislerin kuruluşları acısından yeni
olmakla birlikte günümüzde çok hızlı
gelişmesiyle dikkat çekmektedir. Denizli'de
metal eşya, makina ve teçhizat sanayinin
ortaya çıkışı ve gelişimi gözönüne
alındığında bu sektörün özellikle 1970'li
yıllardan itibaren kurulmaya başladığı ve
20-28 yıllık bir geçmişi olduğu görülür.
1968 yılında kurulan kablo fabrikasıyla
oluşmaya başlayan ve 1970'li yılların
başlarında mutfak, eşyaları,cıvatalar,tarım
makinaları,jant,motor dokum parçaları,
metal borular, tel çekme ve çivi
fabrikalarının kurulmasıyla gelişen metal
sanayi, günümüzde yaklaşık 60'a yakın tesis
ile temsil edilmektedir. Bu sektör, yapısı
itibariyle son derece farklı alt sektörden
oluşmakta ve çok çeşitli mamulün üretimini
gerçekleştirmektedir.
MAKiNA TECHiZATI SANAYi
Metal eşya, makina ve teçhizatı sanayinin
bir alt kolu olan makina teçhizatı sanayinin
ortaya çıkışı 1970'li yıllarda başlamıştır.
1971 ve 1972;de Denizli'de bu alanda
faaliyet gösteren ilk tesisler üretime
geçmiştir. Ancak asil gelişme 1985-1990
yılları arasında meydana gelmiş, bu donem
suresince 4 yeni fabrika daha açılmıştır.
Makina-teçhizat alt sanayi kolunda bulunan
10 sanayi kurulusunun tümü de ayni alanlarda
üretim yapmaktadır. makina üretimi yapan
fabrikalarda dokuma sanayinde kullanılan
çözgü, katlama, kesim, hasıl makinesi ve
dokuma tezgahlarının yanısıra, deri
sanayinde kullanılan saya kesim presi gibi
üretimler gerçekleştirilmektedir. Ayrıca
kantar, baskül, hadde merdanesi üretimi
yapan sanayi kuruluşları bulunmaktadır. Bu
kuruluşların belli bir bolumu, Denizli
bölgesindeki gelişmiş bulunan sanayi
kollarına makina üretmek üzere
kurulmuşlardır.
KİMYA-PETROL-KAUÇUK VE PLASTİK ÜRÜNLERİ
SANAYİ
Denizli'de gelişme gösteren sektörlerden
biri de kimya sanayidir. Bu sektörde 11
sanayi kurulusu bulunmaktadır. Daha ölçekli
küçük ölçekli tesislerden meydana gelen
kimya sanayinde 3 plastik halat, 3 plastik
ambalaj malzemesi, 2 sera örtüsü ve naylon
torba, 2 akü ve 1 firik, ayrıca boya
fabrikası bulunmaktadır. Denizli'deki kimya
sanayinin gelişimi 1970-1980 yılları
arasında olmuş ve bu sektörde bulunan 11
sanayi kuruluşlarının 10'u söz konusu yıllar
arasında kurulmuştur. Günümüzde sera örtüsü
ve naylon üreten tesisin
1970
yılında faaliyete geçmesiyle oluşmaya
başlayan kimya sanayi, sonraki yıllarda
başka üretim alanlarına da geçerek gelişme
göstermiştir. 1972-1973 ve 1975
yıllarında Denizli'de 3 plastik halat ve
1973'te 1 plastik ambalaj fabrikası
üretime başlamıştır. Kimya sanayi
sektöründe,
1979 yılında plastik ambalaj malzemesi,
1980 yılında da sera örtüsü üreten 2 sanayi
kurulusu daha üretime başlamış, Denizli'de
sanayinin çeşitlenerek gelişmesi, toptan ve
perakende ticaretin canlanmasında etkili
olmuştur. Sera örtüsü üreten tesislerin
gelişmesi ise yakın çevrede, özellikle de
Antalya çevresindeki tarım faaliyetlerinin
seralarda yoğunlaşması sonucu oluşmuştur.
Ayrıca 1970'li yıllarda kurulan ve naylon
torba üreten sanayi tesisleri de artan sera
örtüsü talebi üzerine üretimlerini
çeşitlendirerek sera örtüsü de üretmeye
başlamışlardır. Denizli'de son olarak 1986
yılında bir başka plastik ambalaj fabrikası
üretime geçmiştir. Denizli'de kimya sanayi
alanda faaliyet gösteren bu kuruluşlar
dışında Acıpayam'da Selüloz, Acıgöl
kıyısında da Sodyum Sülfat tesisleri
bulunmaktadır. Denizli'de 1977-1979
yılları arasında 2 akü fabrikasının üretime
geçmesiyle, kimya sanayi sektöründe üretim
alanı çeşitlenmiştir.
METAL ANA SANAYİ
Metal ana sanayi ekonomiyi etkileme ve
yönlendirme gücü acısından kilit bir sanayi
dalıdır. Bu sektörde üretilen malların
özellikle metal eşya üreten sanayi
kuruluşlarında girdi olarak kullanılması
sektörün önemini acık bir şekilde ortaya
koymaktadır. Öte yandan inşaat sanayinde de
metal ana sanayi ürünlerine büyük bir
gereksinim duyulmaktadır.
Metal ana sanayi, demir cevherinin
artırılmasıyla, demir ve çelik üretimi ve
bunların şekillendirilmesi ile çubuk,
levha,sac, profil, boru ve tel gibi
ürünlerin elde edilmesi işlemini
kapsamaktadır. teknolojik bakımdan yüksek
fırın kullanılarak demir ve çelik elde etme
işlemi, entegre tesislerin kurulmasını
gerektirmektedir. Oysa bu tur entegre
tesislerin finansman, hammadde, alt yapı vb.
gibi faktörler dikkate alınarak her yerde
kurulması mümkün olmamaktadır.
Denizli'de yer alan metal sanayi kuruluşları
(biri elektrolitik bakir fabrikası olmak
üzere), özellikle hurda ve kütük demir
isleyen küçük ölçekli haddehanelerden
oluşmaktadır. Haddehaneler de ise genellikle
uzun hadde ürünleri, demir çubuklar,
profiller, köşebentler üretilmekte ve bunlar
gerek metal eşya sanayi, gerekse inşaat
sanayinde temel girdi olarak
kullanılmaktadır.
KABLO VE ÇİVİ SANAYİ
Metal eşya,
makina ve teçhizat sanayinin bir alt kolunu
oluşturan kablo ve çivi sanayi alanında
Denizli'de 10 sanayi kurulusu
bulunmaktadır. Bu kuruluşlardan 2'si çivi
diğerleri ise değişik türde
elektrik
kablosu üreten tesislerden oluşmaktadır.
Denizli'de elektrik kablosu üretimi 1968
yılında kurulan kablo fabrikası ile
başlamıştır. Türkiye'nin en buyu 500
sanayi kurulusu arasında 246. sırada bulunan
tesis yılda 10.000 ton bakir isleme
kapasitesine sahip olup, yüksek ve orta
gerilim hatları için elektrik kabloları,
gemi kabloları, özel kabloları ve emaye
bobin telleri üretmektedir. Denizli'de 7
kablo fabrikası daha bulunmaktadır.
Söz konusu
fabrikalardan ikisi 1976 ve 1979 yıllarında
kurulmuş diğerleri ise 1980-1987 yılları
arasında üretime başlamışlardır. Bu kablo
fabrikalarında PVC elektrik kabloları ve
emaye bobin telleri üretilmektedir.
KABLO VE ÇİVİ SANAYİ
Metal
eşya, makina ve teçhizat sanayinin bir alt
kolunu oluşturan kablo ve çivi sanayi
alanında
Denizli'de 10 sanayi kurulusu bulunmaktadır.
Bu kuruluşlardan 2'si çivi diğerleri ise
değişik türde
elektrik
kablosu üreten tesislerden oluşmaktadır.
Denizli'de elektrik kablosu üretimi 1968
yılında kurulan kablo fabrikası ile
başlamıştır. Türkiye'nin en buyu 500
sanayi kurulusu arasında 246. sırada bulunan
tesis yılda 10.000 ton bakir isleme
kapasitesine sahip olup, yüksek ve orta
gerilim hatları için elektrik kabloları,
gemi kabloları, özel kabloları ve emaye
bobin telleri üretmektedir. Denizli'de 7
kablo fabrikası daha bulunmaktadır.
Söz konusu
fabrikalardan ikisi 1976 ve 1979 yıllarında
kurulmuş diğerleri ise 1980-1987 yılları
arasında üretime başlamışlardır. Bu kablo
fabrikalarında PVC elektrik kabloları ve
emaye bobin telleri üretilmektedir.
TAŞA TOPRAĞA DAYALI SANAYİ
Denizli'de dokuma, giyim eşyası ve deri,
metal ana sanayi sektörleri kadar olmamakla
birlikte gelişmiş olarak kabul edeceğimiz
bir diğer sanayi kolu ise tasa ve toprağa
dayalı sanayi sektörüdür. Bu sektörde
faaliyet gösteren 20 sanayi kurullusunun
10'u büyük mermer fabrikası olmak üzere 4'u
tuğla-kiremit, 2'si cam, 5'i de çimento ve
beton boru tesisinden meydana gelmektedir.
Denizli'de ayrica3 adet hazır beton tesisi
de bulunmaktadır. Bu sanayi dalı daha çok
inşaat sanayine yönelik üretim yapmaktadır.
1950'li yıllardan sonra kırsal alandan
kentlere doğru yoğun bir iç göçüsün
başlaması, özellikle büyük kentlerde hızlı
bir şekilde konut yapımını gündeme
getirmiştir. İnşaat sektörünün hız kazanması
artan oranda demir, çimento, tuğla, mermer
ve cam gibi inşaat maddelerinin tüketimini
artırmıştır.
TUĞLA VE KİREMİT SANAYİ
Denizli'de
2 tuğla fabrikası 1966 yılında kurulmuş,
bunu 1967 yılında ikinci tuğla ve kiremit
fabrikasının kurulması izlemiştir. Yörede
tuğla ve kiremit talebinin artmasına bağlı
olarak uçuncu tuğla fabrikası 1973 yılında
hizmete girmiştir.
Denizli'de 1988 yılında da bir diğer tuğla
Fabrikası faaliyete başlamıştır. Bu
fabrikalar gerek denizli çevresinde, gerekse
1985 yılından sonra turizm sektöründe
ikincil konut, otel ve motel gibi turistik
tesis yapımının hız kazanmasına bağlı olarak
özellikle Antalya çevresindeki kıyı
kuşağında inşaat malzemesi kullanım
alanlarına yönelik olarak üretim yapmaktadır.
CAM SANAYİ
Tasa toprağa dayalı sanayi sektöründe
faaliyet gösteren cam sanayi Denizli'de oto
cam ve cam eşyası üreten kuruluşlarla temsil
edilmektedir. Hiç kuskusuz Denizli'de olduğu
kadar Türkiye'de de önemli bir sanayi
kurulusu olan Denizli Cam Sanayi, bu
sektörün en büyük kurulusudur. 1974
yılında yurt dışından donuş yapan isçilerin
ortaklığı ile kurularak üretime başlayan
Denizli Cam, Sise Cam ve il Özel İdare
ortaklıklarından kısa bir sure sonra,
Türkiye pazarında önemli bir paya sahip
olmuştur.
MERMER SANAYİ
Balıkesir'den
sonra Türkiye'nin ikinci büyük mermer ve
traversten yatakları Denizli ilindedir. 1979
yılında ilk tesisin
kurulması ile faaliyete başlayan mermer
sanayi, daha sonraki yıllarda da
gelişmesini sürdürmüştür. 1983 yılında
kurulan2.mermer tesisinden 1986'da 3 yeni
fabrika daha isletmeye açılmıştır.Halen 3
adedi Organize Sanayi Bölgesi'nde olmak
üzere, büyük kapasitede 10 fabrika üretim
yapmaktadır. Kuruluşların mermer kesme ve
şekillendirme çalışmaları yaptığı bu sanayi
kolunda, yaklaşık olarak yılda 1.000.000
m2.mermer ve traversten levha, 250.000
m2.mermer fayans üretilmektedir.
Uluslararası düzeyde yüksek teknoloji
kullanan bu tesisler, yurt içi talebin
ötesinde 5 kıtaya ihracat yapmaktadır.
ÇİMENTO , BETON VE BETON BORU SANAYİ
tasa ve toprağa dayalı sanayinde yer alan
en önemli sanayicilerinden biri 1987 yılında
faaliyete geçmiş olan Denizli Çimento
Fabrikası'dır. Ayrıca beton ve beton boru
sanayi kolunda Denizli'de 4 isletme
bulunmaktadır. 1972 yılında bir isçi şirketi
olarak kurulan beton boru fabrikasında yılda
yaklaşık olarak 50.000 adet beton boru
üretimi gerçekleştirilmektedir.
TARIMSAL ARAÇ YEDEK PARÇA VE MAKİNA SANAYİ
Metal eşya makina ve teçhizatı sanayi
sektörünün bir diğer alt sanayi kolunu
tarımsal araç, yedek parça ve is makinaları
sanayi oluşturmaktadır. Bu alt sanayi
kolunda Denizli'de 8 sanayi tesisi
bulunmakta olup, bu kuruluşların büyük bir
bolumu 1970-1980 yılları arasında
kurulmuştur.
Alt sektörde yer alan sanayi kuruluşların
ikisinde römork, su tankeri, yakıt ve su
tankı gibi tarım alanında kullanılan
araçların üretimi gerçekleştirilmektedir.
Is makinaları sanayi kapsamında üretim yapan
bir diğer sanayi kurulusu ise hidrolik
yükleyici, kepçe, kanal kazıcı gibi inşaat
sanayi makinaları üretmektedir. Alt sektörde
yer alan ve yedek parça üretimi yapan 4
sanayi kurulusunda da römork ve paçoz jantı,
cıvata, somun ve her turlu otomobil ampulü
üretimi yapılmaktadır.
GIDA VE UN SANAYI
GIDA SANAYI
Tarımsal hammaddeleri isleyen gıda sanayi
temel bir endüstri koludur. Ekonomisi tarıma
dayalı olan ülkelerde gıda sanayi ekonominin
devingenliği acısından önem taşımakta ve bu
nedenle tarihsel süreç içerisinde ilk
kurulan sektör konumundadır. Türkiye
sanayi yapısal olarak gözden geçirildiğinde
çok çeşitli üretim dallarından meydana gelen
gıda sanayinin ülkede ilk kurulan sanayi
sektörü olduğu gözlenir. Bu durum Denizli
için de geçerlidir. Gerçekten Denizli'de ilk
kurulan sanayi tesisleri gıda sektöründe
olmuştur. Önceleri un fabrikalarının
kurulmasıyla oluşmaya başlayan gıda sanayi
günümüzde çeşitli üretim alanlarında
faaliyet göstermektedir.
UN SANAYI
Ulaşabilen en eski kaynaklarda Denizli'de
Cumhuriyet Döneminin başlangıcında gıda
sanayinin diğer sektörlere göre ön sırada
yer aldığı anlaşılmaktadır. Dr. Kemal Şakir
1927 yılında basılan ve Osmanlıca yazılan
kitabında, Denizli'de 13 un fabrikasının
bulunduğunu belirtmektedir. Denizli'de gıda
sanayi alanında ilk kurulan tesisler un
fabrikalarıdır. Günümüzde varolan
teknolojiyi kullanarak un üretimini
gerçekleştiren fabrika sayısı 3'tur.
Bunlardan birisi 1921 yılında kurulmuş olup
modern sanayi kapsamında Denizli'de kurulan
ilk fabrikadır. diğer un fabrikaları ise
1958 ve 1976 yılında kurulmuştur. Söz konusu
3 fabrika yilda yaklaşık olarak 100.000 ton
üretim kapasitesiyle Denizli ve çevresinin
un gereksinimini karşılamaktadır.
ALKOLSUZ ICKILER VE MESRUBAT SANAYI
Denizli'de 2 meşrubat fabrikası
bulunmaktadır. Bunlardan biri 1934 yılında
diğeri ise 1978 yılında kurulmuştur. Çivril
ilçesi ve Çal Akkent Kasabasında özel
sektöre ait modern bir adet meyve konsantre
fabrikası bulunmaktadır.
SUT VE SUT URUNLERI SANAYI
meşrubat sanayi gibi bu sektörde yer alan
bir kuruluş gıda sanayinde ilk kurulan
tesisler arasında bulunmaktadır. Sut ve sut
ürünleri üreten bu tesis 1958 yılında
üretime başlamıştır. Günümüzde küçük ölçekli
10 civarında mandıra bulunmaktadır.
BAHARAT VE KURUYEMIS SANAYI
gıda sanayi sektöründe faaliyet gösteren 3
sanayi kurulusu, baharat ve kuruyemiş
üretmektedir. Bu tesislerin ilki 1963
yılında kurulmuş, diğerleri ise 1971 ve
1980 yıllarında üretime geçmiştir. Daha çok
yakın çevrede üretilen kuruyemişi isleyen ve
ambalajlayan tesislerin yıllık üretim
miktarı 11.000 ton civarındadır. Baharat
fabrikalarında hammadde olarak kullanılan
çeşitli bitkiler Akdeniz Bölgesinden temin
edilmektedir.
SEKERLEME VE HELVA SANAYI
Bu sanayi dalında 1 fabrika bulunmaktadır.
Bu tesis 1978 yılında kurulmuş olup, halen
üretim yapmaktadır. Oldukça küçük bir tesis
olan bu kuruluşta 20 işçi bulunmaktadır.
Kurulusun yıllık üretimi yaklaşık olarak 800
ton helva ve 1.000 ton helva tahindir.
YEM SANAYI
Denizli
ilinde yem sanayi kolunda faaliyet gösteren
2 sanayi kurulusu bulunmaktadır. Bunlardan
biri Denizli'nin
Acıpayam ilçesinde bulunmaktadır. diğer yem
fabrikası, gıda sektöründe Denizli'nin en
büyük kurulusu olan Abalıoğlu Yem
Fabrikasıdır. Bu kuruluş Denizli'nin
olduğu kadar üretim kapasitesi acısından
Balkanlar ve Ortadoğunun en büyük sanayi
kurulusu kabul edilmektedir. kuruluş
Türkiyedeki en büyük 500 sanayi kurulusu
içinde 1991 yılında 378.sırada yer almıştır.
ORMAN ÜRÜNLERİ VE MOBİLYA SANAYİ
Denizli'de orman ürünleri ve mobilya sanayi
yeterince gelişmemiştir. Bu sanayi
sektöründe faaliyette bulunan 3 sanayi
kurulusu bulunmaktadır.
Bu sanayi kuruluşların birisi 1971 yılında
telefon direği ve kereste üretmeye başlamış,
son yıllarda inşaat ve turizm sektöründeki
gelişmelerle birlikte ortaklarının bir
bolumu de yurt dışında çalışan isçilerden
oluşan diğer bir mobilya fabrikası da yılda
yaklaşık 16.000 adet otel ve motel mobilyası
üretmektedir.
KAĞIT ÜRÜNLERİ SANAYİ
Bu sanayi
sektöründe 2 fabrika bulunmakta olup, her
ikim de ayni alanda üretim yapmakta ve
oluklu mukavvadan meydana gelen kutu ve
viol üretmektedir.
Denizli'de
kağıt ürünleri sanayinin yaygınlaşmasına
karsın, bu sektörde üretim yapan Den tas
Oluklu Mukavva Sanayi, kendi alanında üretim
yapan büyük sanayi kuruluşları arasında 1991
yılında 48.sırada yer almıştır. 1972
yılında kurulan ve 1978 yılında üretime
başlayan bu sanayi kurulusunun Denizli'de
kurulmasının en önemli nedeni, fabrikada
hammadde olarak kullanılan kraftin
üretildiği Seda Silifke ve Dalaman
tesislerine yakın olmasıdır.
DİĞER SANAYİLER
CIRCIR SANAYİ
Çırçır sanayi, dokuma sektörünün birinci
aşamasını meydana getiren temel bir sanayi
koludur. Denizli'de motor gücüyle çalışan
ilk büyük Çırçır fabrikası 1950 yılında bir
kooperatif isletmesi olarak kurulmuştur.
Sonraki yıllarda özel sektör eliyle 2 Çırçır
fabrikası daha faaliyete geçmiştir.
1970'li yıllardan itibaren Denizli'de dokuma
ve iplik sanayinin gelişmesine paralel
olarak 1974-1977 yıllarında 2 Çırçır
fabrikası kurulmuş 1985' tarihinde bir tesis
daha isletmeye açılmıştır. Bu tesislerin
yıllık kapasitesi 150.000 tonun üzerindedir.
BOYA, APRE, BASKI VE TEKSTİL TERBİYE SANAYİ
Dokunmuş
veya örülmüş ham kul,as, gerek görünümünü ve
gerekse kullanımını geliştirmek amacıyla;
boya, apre, desen baskısı ve terbiye gibi
işlemlerden geçirilmektedir. Bu işlem
kararlama, merserize, boyama, apre ve baskı
işlemlerinden biri ya da hepsini içerebilir.
Denizli'de kaliteli boya işlemine olan
taleple birlikte, ilk atölyeler 1960'li
yıllarda kurulmuş, ilk boya fabrikası da
1965 yılında açılmıştır. Bölgedeki tekstil
sel torunun gelişmesine paralel olarak bu
yöndeki yatırımlar da artmış, önemli bir
kısmi tekstil fabrikalarının bünyelerinde
olmak üzere, günümüzde 20'ye yakın modern
sanayi kurulusuna ulaşmıştır.
ELEKTRİKLİ - ELEKTRİKSİZ MUTFAK EŞYALARI
SANAYİ

Denizli mutfak eşyaları üretimi, 1973
yılında bir emaye fabrikasının kurulmasıyla
başlamıştır. 1973 yılında emaye tabak
üretimi ile faaliyete başlamış ve emaye
ürünleri pazarının daralması ile birlikte,
çelik mutfak eşyaları üretimine geçmiştir.
Denizli'de elektrikli-elektriksiz mutfak
eşyaları sektöründe faaliyet gösteren 7
tesis bulunmaktadır.
METAL EV VE EL ALETLERİ SANAYİ
Metal el ve el aletleri sanayi alt kolunda
üretim yapan 2 tesis bulunmakta olup,
bunlar 1977 ve 1989 yıllarında üretime
başlamışlardır.
1977 yılında üretime başlayan çelik
fabrikasında balyoz, kazma vb. el aletleri,
1989'da kurulan fabrikada ise çelik soba
üretilmektedir.
SANAYİ BÖLGELERİ
Önceleri, kentin yer yer iç ve kenar
dokularına yerleşmiş bulunan çeşitli tesis
ve fabrikalar, Organize Sanayi Bölgelerinin
yapılmasından sonra bu alanlara yöneldiler.
Denizli Organize Sanayi Bölgesi'nin dolması
nedeniyle, Çardak'ta Özdemir Sabancı
Organize Sanayi Bölgesi kurulmuştur. Denizli
Sanayi Odası gelecekteki Organize Sanayi
Bölgelerinin kurulmasının gerçekleştirilmesi
için gerekli hazırlık ve çalışmalara
başlamıştır.Bozdurt, Denizler ve Acıpayam
Yumru tas bölgelerinde organize sanayi
Bölgesi gerçekleştirilmesi planlanmıştır.
Denizli Sanayi Odası'nın amacı;
girişimcilerin onunu açmak, yeni
yatırımcılara altyapısı bitmiş, sanayicinin
sadece inşaatını yaparak üretime
geçebileceği ucuz arsa sağlamaktır.
DENİZLİ
ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ
Denizli Organize Sanayi Bölgesi'nin ilk
girişimcileri; Valilik, Belediye, Ticaret
Odası ve Sanayi Odası'ndan oluşan dörtlü
kuruluştur. Denizli Organize Sanayi Bölgesi,
Denizli'ye 18 km. uzaklıkta Denizli-Afyon
karayolu üzerinde Gürlek Köyü'nde 3.000
donum büyüklüğünde bir alanda kurulmuştur.
Bölgede toplam 141 adet sanayi parseli
planlanmıştır. Parsel büyüklükleri 5.000 m2
ile 70.000 m2 arasında değişmektedir.
1981 yılında bütün sevk ve idare, yetki ve
sorumlulukları Sanayi Odası'na
verilmiştir. Denizli Organize Sanayi
Bölgesi'nde mevcut yatırımların temelini
tekstil sektörü oluşturmakla birlikte
çeşitli sektörlere mensup orta ve orta ustu
ölçekli yatırımlar da yer almaktadır. Bu
sanayi bölgesindeki sektörler 1997 yılı
itibariyle isletmeye gecen firmalı sayıları
şöyledir: Dokuma ve giyim sanayi 70, boya ve
baskı sanayi 12, kimya sanayi 1, plastik
sanayi 2, tarım aletleri ve makina sanayi
3, demir dişi metal sanayi 10, cam sanayi
2, kağıt sanayi 1, demir-çelik sanayi 8,
madeni eşya sanayi 1, elektrik-elektronik
sanayi 1, mermer sanayi 3, gıda sanayi 2,
meslek bilim olcu kontrol sanayi 1.
OZDEMIR SABANCI ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ
Çardak ilçesinde, ilce merkezinin hemen
güneyinde, 3225 dönümlük tarıma elverişli
olmayan bir arazi üzerinde kurulmuştur.
Bölgenin kuzeyinde İzmir-Afyon demiryolu ve
E24 karayolu geçmekte, ayrıca Bölgenin güney
doğusunda Çardak Havaalanı bulunmaktadır.
Bölge imar planında 100 adet sanayi parseli
mevcut, parseller 25.000
m2.büyüklüğündedir.
DENİZLİ DERİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ
Denizli'nin ekonomik yapısını oluşturan
sanayi dallarından birisi de dericiliktir.
Bu sektörde bulunan 102 tabak esnafı,
eskiden yerleşim alanı dışında olan, ancak
kentin gelişmesi ve büyümesi ile ortada
kalan Tabakhane semtinde çalışmaktadır.
Bölgenin sos yo ekonomik yapısı ile sanayi
gelişiminin sağlanması için ve cevre
kirliliğinin önlenebilmesi için Denizli Deri
Organize Sanayi Bölgesi'nin kurulması için,
Honaz ilçesinin Kaklık Kasabası Elmalı
Mevkiinde, Denizli'ye 34 km. uzaklıkta,
yaklaşık 235 hektar alan için seçilmiş ve
kamulaştırma çalışmalarına başlanmıştır.
KOBILER VE KÜÇÜK SANAYİ SİTELERİ
Son yıllarda tekstil sektöründe örnek
gösterilen Denizli girişimci sanayicilerinin
kökeni; Babadağ, Buldan ilçeleri,
Kızılcabölük, Kara hisar kasabalarının ev
ekonomisi kapasiteli dokumacı esnafı
oluşturmuştur. Bu kasabalarda üretilen
tekstil mamulleri, kapalı ekonomi donemi
koşullarında Türkiye talebinin
karşılanmasında önemli rol oynamıştır. 1985
yıllarında ithal mali kullanılmış
tezgahların serbest bırakılması, bu yöredeki
girişimcilerin özellikle il merkezinde ev
ekonomisi boyutundan çıkıp, KÜÇÜK isletme
boyutuna geçmelerine neden olmuştur. Bu
firmalar ihracat yapacak kapasitede ve
kalitede üretim yapmaya başlayınca, adi
gecen yöredeki dokumacı esnafını etkilemiş
ve %90'nini fason imalat yapar duruma
getirmiştir. Denizli'de aile isletmesi
kapsamında %92.2'si faal, 10.909 adet
tezgaha sahip, %89'u faal 4.450 KÜÇÜK ve
orta ölçekli dokuma isletmesinde, % 18'i
ücretli olmak üzere toplam 11.861 kişinin
çalıştığı belirlenmiştir. 1990 yıllarında
Kalite Yönetim Sistemleri ile bir tek
firmanın ilgisi bulunmadığı halde, 1997'de
10'a yakını sistemin kurup İSO-9000
belgesini almış ve 50 üzerinde firmada belge
alma hazırlığı noktasında çalışmalarını
sürdürmekte ve 100 civarında firmanın da
personel ve yönetici eğitimi aşamasında
girişimleri devam etmektedir. Bu nedenle
KOSGEB Denizli'de Tekstil İhtisas Merkezi
ile Temiz Teknolojiler Araştırma-Geliştirme
Merkezi;nine kurulması çalışmalarını
sürdürmektedir. Çünkü sanayinin cevre
kirliliği sorunlarının, kirletip
temizlemeden önce kirletmemek için alınacak
tedbirleri bilinçli olarak uygulaması ve
kontrol etmesi gerekmektedir. 1975 yılını
takiben haddecilik Denizli'nin gelişen
sektörü olmuştur. 1990 yıllarına
gelindiğinde 50'nin üzerinde isletmenin tümü
KOBI özellikli haddehane olarak faaliyet
göstermektedir. KOSGEB'in Türkiye genelinde
metal sanayi sektörüne hizmet sunacak 12
malzeme laboratuarından biri de Denizli'de
kurularak 1994 yılı basından itibaren de
PAMUK KALE 3.KSS'inde hizmet sunmaya
başlamıştır.
İL MERKEZİNDEKİ KÜÇÜK SANAYİ SİTELERİ
il merkezinde önceki yıllarda hiçbir
kuruluştan yardim almadan tamamen kendi
imkanları ile yaptırılan !.Sanayi Sitesi'nde
258, 2.Sanayi Sitesi'nde 270 adet işyeri
faaliyetini sürdürmektedir. ilde işyeri
temini daha çok toplu işyeri yapı
kooperatifleri kanalıyla yapılmaktadır.
Merkezde faaliyette olan 18 adet toplu
işyeri yapı kooperatifi bünyesinde, 3.288
adet işyeri yapılmaktadır.
ENERJİ
Denizli hızla gelişen sanayi ile birlikte
yoğun enerji ihtiyacı yasayan üç ilden
birisidir. Cevre Kanunu hükümlerinin insan
ve cevre haklarının kullanılması durumunda
1994 - 1997 yıllarında enerji darboğazı
ortaya çıkmıştır.
Termik santrallerinin hükümetçe "Kamu yararı"
açısından geçici olarak devreye alınma
kararı verilmiş olması da çözüm değildir.
Burada önemli olan kapatma kararı verilen
santraller Denizli ilini doğrudan besleyen
santrallerdir.
Bu sorunun çözümü için basta Yatağan,
Yenikoy ve KemerkÖy santralleri olmak üzere
tüm ülkede doğal yapıyı ve insan sağlığını
tehdit eden santrallerin kirletmeyi önleyici
filtrasyon ünitelerinin en kısa zamanda
yapılması gerekmektedir. Denizli'de
1939'da yapılan ve rusubatları dolmuş Işıklı
Barajı dışında, sulama artı enerji amaçlı
Adıguzel Barajında yeterli su toplanamadığı
için sürekli enerji üretimine geçilememiştir.
İhaleleri yapılmış olan Gökpinar, Tavas,
Yenidere, Cindere barajları ile Çardak
Beylerli ve Tavas Göletleri programdadır.
Projesi hazır ihale edilemeyen Akbaş barajı
da bulunmaktadır.
DENİZLİ JEOTERMAL SANTRALİ
Denizli ilinin Sarayköy ilçesi, Karataş Koyu
Mevkii'nde, Denizli-İzmir karayolu üzerinde,
Denizli'ye 35 km. mesafede Kızıldere
Havzasında kurulmuştur.
Bu sahada MTA Genel Müdürlüğü tarafından
sondajlara 1968 yılında başlanmış olup,
sahada 370 m. ile 1240 m. arasında değişen
derinliklerde 16 adet kuyu açılmıştır.
Açılan kuyularda 155oC ile 212oC arası
sıcaklığa sahip, sıcak su-buhar karışımı
bulunmuştur.
KD 13 nolu kuyuda tip santral kurulmuş ve
üretilen enerji ile uzun bir sure cevre
köylerinin enerji ihtiyacı karşılanmıştır.
Üretim debisini artırabilmek ve santrali
daha randımanlı hale getirebilmek için 1985-
1986 yıllarında MTAnın önerisi ile 3 adet
yeni üretim kuyusu açılmıştır.
Santral, 1988 yılından beri önceki yıllara
göre düzenli bir çalışma sistemine oturmuş
ve yılda ortalama 75-80 milyon KWH enerji
üretir duruma gelmiştir.
Santralde değerlendirilen tek yan urun yer
altından sıcak su ile birlikte çıkan
karbondioksittir. Gaz santralin yanında
kurulan Karbogaz A.S. tesislerine
aktarılmakta ve burada arıtılarak kurubuz
imal edilmektedir. Bu şirket, Türkiyede
kurubuz ihtiyacının %95'ini karşılamaktadır.
Denizli-Kızıl dere Jeotermal Santralının
atığı olan suyun enerjisinin Denizli'nin
ısıtılmasında, soğutulmasında ve sanayide
kullanılması için çalışmalar yapılmaktadır.
Projeye göre Büyük Menderes ve yan
kollarından alınan su ısıtılarak 115oC
olarak Denizli'ye pompalanacak, temiz sıcak
su tek borulu hat ile 100oC'nin üzerinde
evlere verilecek, evlerde karıştırmalı
sistem uygulanacak (50oC-75oC) ve bu su
radyatörlerinden dönüşten sonra şartlara
göre çamaşır, bulaşık suyunda kullanılacak,
kullanılmayan artan su toprağa gömülerek
donuş hattı ile belli merkezlerde toplanıp
40oC sıcaklığında, temiz absorbsiyonlu veya
lityum bromür absorbsiyonlu soğutma
makineleri kullanılarak 6oC ve 11oC temiz su
üretilip, bu temiz su fon-coiller aracılığı
ile evlerin, is yerlerinin soğultulmasında
kullanılabilecektir. Sadece Kızıl dere
tesislerinin kurulmasıyla 25.000 konut,
Gölemezli tesislerinin kurulmasıyla 35.000
konut ısıtılabilecektir. Denizli'de
ısıtmaya uygun sahalar; Kızıl dere,
Tekkehamamı, Kabaağac, Uyuz İnaltı,
Demirtas,Gölemezli, Karahayıt, Yenice ve
Pamukkale'dir.
