DENIZLI SOSYO EKONOMİK YAPI

 

 

Denizli ve yöresi, Akdeniz, Ege ve İç Anadolu iklimleri arasında bir geçiş iklimine sahiptir. Bu yönüyle Denizli, hem Akdeniz ve Ege iklimlerine uygun bitki türlerinin çoğunu hem de İç Anadolu'nun kırsal nitelikli iklimine uygun bitki türlerinin hemen hemen hepsini yetiştirme imkanına sahiptir. Denizli ekonomisinin arka planında, tarımsal faaliyetlerinin olmasında böyle bir iklim yapısının sağladığı çok çeşitli türlerin varlığı etkili bir yol oynamaktadır.   

 

Denizli'nin çevresinde, gelir düzeyi nispeten yüksek bir yerleşik cevre nüfusunun varolduğu genellikle kabul edilebilir bir değerlendirmedir. Denizli ilinin 393.256 ha (%33) tarım arazisi, 76.464 ha (%6.4) cayır ve mera arazisi, 527.467 ha (%44.2) orman arazisi, 195.119 ha (%16.4) tarım dişi alan bulunmaktadır.   Denizli'nin ekonomik olarak doğrudan faydalandığı arazi olması yönünden tarım ile tarım ve mera arazilerinin payı yaklaşık %40'i bulmaktadır. Bu çevrede tarla bitkileri, hayvancılık, meyvecilik, sebzecilik, sanayi ve ticari bitkileri acısından önemli bir tarımsal gelir kaynağının Denizli ekonomisine önemli katkılarda bulunduğu görülmektedir.

 

TARIM

Sulama Durumu

İlimiz toplam tarım alanı (376.738) Ha. olup;
- (105.566) Hektar sulanan alan,
- (217.703) Hektar sulamaya açılacak alan,
- (51.963) Hektar alanın proje çalışması DSİ ve Köy Hizmetleri İl Müdürlüğünce sürdürülmektedir.



  İlimizde sulamada gerçekleştirilen önemli yatırımlarla her geçen gün sulanan alan miktarı artmakta , bu sahalarda İlimiz Tarım İl Müdürlüğünce yapılan çalışmalarla alternatif ürün yetiştiriciliği özendirilmiş böylece tarımsal ürünlerde çeşitlilik ve rekolte artışı sağlanmıştır. Özellikle sanayi bitkilerinin( tütün, şeker pancarı, pamuk gibi) yerine kapari, kekik,mısır,kapalı ve açık seracılık gibi yüksek gelir sağlayan ürünler yetiştirilmesi özendirilmektedir.Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılmasına Dair Yönetmelik kapsamında Belediye İmar Planı ve Köy Yerleşim Alanları Uygulamaları ile Sanayi Tesisleri Tarımsal Etüt Raporları düzenlenerek Tarım ve Köyişleri Bakanlığına sunulmuştur. Yine 1998 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 4342 sayılı Mera Kanunu gereğince 34 köyde 6270 dekar mera alanı tespit edilmiştir.

 

     Tarımın yanında hayvancılığında geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması amacıyla 2002 yılında hayvancılığın geliştirilmesine yönelik düzenlenen kararname kapsamında 1Trilyonluk destekleme primi üreticilere dağıtılmış,1995'te kurulan Denizli Holstein Damızlık Sığır Yetiştiriciler Birliği ilkeleri doğrultusunda 4006 büyükbaş hayvan kayıt altına alınmıştır.Önceki yıllarda olduğu gibi Döl Kontrolü, Önsoy Kütüğü Soy Kütüğü Projeleri ile Suni Tohumlama çalışmaları sürdürülmüştür. Dış Kaynaklı projelerle ilimize getirilen kültür ırkı hayvanlar verimliliğin artmasında etkili olmuştur. Bunun yanında Yine İlimiz Tarım İl Müdürlüğünce Meraların tespiti ve ıslahı hususunda sürdürülen çalışmalar neticesinde hayvansal ürünlerde önemli artışları beraberinde getirmiştir. İl Özel İdaresinden gerçekleştirilen hayvansal ürünlerin saklanması, sterilize yapılması ile ilgili olarak gerçekleştirilen önemli tesislerin katkısı oldukça önemlidir.

 

SERACILIK

 

 Denizli ilinde seracılık faaliyetleri, Çameli, Sarayköy, Acıpayam, Buldan, Beyağac ilçelerinde plastik ve cam seralarda yapılmaktadır.

 

Sarayköy ilçesinde Tarım il Müdürlüğü ve özel sektöre ait seralar doğal olarak çıkan jeotermal enerjiden yararlanılarak ısıtılmakta olup, diğer seralarda tek mahsul yetiştiriciliğiyle, domates, biber, salatalık, patlıcan üretimi yapılmaktadır. Sarayköy ilçesinde bulunan Tarım İl Müdürlgü'ne  ait 2586 m2'si cam sera, 3325 m2'si plastik sera olmak üzere toplam 5911 m2 sera bulunmaktadır.   

 

BİTKİSEL ÜRETİM

 

 Bitkisel üretimin %65.7'si tarla ürünlerinden, %22.2'si meyve  ürünlerinden, %12.1'i sebze ürünlerinden elde edilmektedir.   

 

TARLA BİTKİLERİ ÜRETİMİ  

 

 Tarla bitkilerinden buğday,  arpa üretimi tüm ilçelerde yapılmaktadır. Üretimde önemli yeri olan pamuk ise tarım ağırlıklı olarak Sarayköy merkez, Akkor, Honaz ve Buldan ilçelerinde; tutun üretimi Babadağ, Çameli, Çardak, Sarayköy ilçeleri dışında tüm ilçelerde yapılmaktadır. Tavas ve komşu ovalarda nohut üretimi önemli bir yer tutmaktadır.   

                                                                    

Denizli'de leblebi üretimi yurt içi ve yurt dişi pazarlara ihracatı ve pazarlamasında ilk sırayı almaktadır. Leblebinin hammaddesi nohuttur. Türkiye'nin leblebi ihracatının yarıya yakını denizli Ticaret Borsası'nda işlem görerek ihraç edilmektedir. Türkiye'den ihraç edilen leblebinin tamamına yakın bolumu Denizli'den üretilmektedir.   Tarla ürünleri sahası içinde %59.7'lik bir yer kaplayan hububat,  tarla ürünleri gelirinin %29.8'ini, tutun ise %37.2'sini,  pamuk %16.7'sini kapsar.   

 

SEBZE ÜRÜNLERİ

 

  Sebze üretimi, açıkta ve örtü  altı sebzecilik seklinde yapılmaktadır.  Açıkta sebzecilik, tarla sebzeciliği ve meyve bahçesi içerisinde yapılan sebzecilik olarak iki şekilde yapılmaktadır.  Denizli'de genel olarak tarla sebzeciliği yaygındır ve  tarım alanının %4.0'ini kaplar.

 

  Sebze ürünlerinden kavun, karpuz domates önemli miktarda yetiştirilmektedir. Sebze ürünleri gelir içinde %25.9'luk pay ile  kavun ilk sırayı alır. Kavunu %24.5'luk pay ile karpuz  ve %22.1'lik pay ile domates izler.   

 

Seralarda 107 ton domates, 26 ton salatalık, 385 ton biber  ve 100 ton patlıcan üretimi yapılmıştır.   

 

MEYVECİLİK ÜRÜNLERİ

 

 Bağcılık:   Denizli'nin ekolojik yapısı bağcılığa uygun olduğundan   üreticinin ilgisi her gecen gün artmaktadır. Denizli'de Çameli ilçesinin dışında tüm ilçelerde bağcılık yapılmaktadır. En fazla 21 ha ile Çal,   3.5 ha ile Çivril, 3 ha ile Tavas, 3 ha ile Buldan ve 2.5 ha ile merkez   ilçede vardır.       Bitkisel üretimin içinde yer alan meyvecilik ürünleri içinde   %29'luk pay ile çekirdeksiz yas uzum geliri ile ilk sırayı almaktadır. %22.6'lik pay ile çekirdekli yas uzum geliri de 3.sıradadır.      Meyvecilik:     Denizli'de hemen hemen tüm  ılıman iklim meyveleri yetiştirilmektedir. Özellikle elma; Çivril, Çameli, Tavas, Çal basta olmak üzere her ilçede yetiştirilmektedir. Gayri safi üretimde 5.sırada olan elma %22.9'luk paya sahiptir.  

 

Ayrıca Honaz ilçesinde son yıllarda kiraz yetiştiriciliği önem kazanmıştır. Honaz'da mahalli tip olan Honaz kirazı ile standart çeşitlerden ziraat   900 Napoleon bigerreau, Van, bine, lembert vb. çeşitlerle yetiştiricilik yapılmakta ve üretilen kiraz genelde Avrupa Topluluğu ve Ortadoğu ülkelerine ihraç edilmekte, bir kısmi da yerel pazarlarda tüketilmektedir.    

   

Zeytincilik: 750 hadlik bir alanda toplu zeytinlik bulunmaktadır.   Merkez, Sarayköy, Güney, Akkor, Buldan ve Kale ilçelerinde ağırlıklı olarak yetiştiriciliği yapılmaktadır. 2624 ton zeytin üretimi gerçekleşmiştir   

 

Bunun meyve ürünleri geliri içindeki payı %2.2'dir.     Denizli'de son yıllarda gayri  safi urun değerlerine göre bitkisel urun sıralaması; tutun, buğday, yas uzum, pamuk,elma, arpa, kavun, karpuz, domates olarak gerçekleşmiştir.  Ayrıca çeşitli ilçelerde oldukça yüksek düzeyde soğan, havuç vb. üretimi de vardır.  

 

HAYVANCILIK

 

Denizli ilinin hayvan varlığı içinde önemli bir yer tutan damızlık süt sığırcılığı; geçmiş yıllarda düşük verimli yerli ve melez irk hayvanlarla sürdürülürken, 1980 yılından sonra uygulanan projelerle yapı değiştirerek, yüksek verimli  saf irk ve bunların melezinden oluşan bir topluluğa dönüşmüştür.   Denizli ilinde merkez ve ilçelerdeki hayvan varlığının şayisi yaklaşık  olarak şöyledir. 

 

 

SIĞIR    :   3.221

KOYUN :  19.320

KEÇİ     :  15.455

TAVUK :  61.000

 

 

 

Bu hayvanlardan 153.286 ton koyun, keçi, sığır sütü, 239 ton yapağı, 97 ton keçi kılı, 4.010 ton kırmızı et, 661 ton tavuk eti, 1.076 ton bal, 28 ton balmumu, 257.665 adet yumurta üretilmiştir.

 

ARICILIK 

 

Denizli coğrafi durumu itibari ile kısmen Ege Bölgesi kısmen de Ege-İç Anadolu geçit bölgesi üzerinde yer aldığından bu bölgelere has bitki  florasına sahiptir. Bitki florasının mevsimlere göre periyodik dağılım ve çeşitlilik göstermesi nedeniyle Aricilik, ilde son yıllarda hızlı gelişme  gösteren tarımsal faaliyetlerden birisi olmuştur.   

 

Sabit sermaye yatırımının düşük olması ve kısa sure içerisinde isleme karlılığının yüksek olması, Ariciliği cazip kılmaktadır. Arıların polinasyon özelliği tarımsal üretimini artırmakta ve atıl vaziyetteki doğal kaynaklar Ari ürünleri olarak üretilip ekonomiye kazandırılmaktadır.   Denizli'de ortalama bal üretimi sabit arıcılıktan kovan basına 10 kg.,  gezginci arıcılıkta kovan basına 25 kg'dır.   

 

SU ÜRÜNLERİ 

 

Su ürünleri üretimi il için önemli bir gelir kaynağı haline gelmiştir.  Son yıllarda özellikle Çameli ilçesinde olmak üzere, kültür alabalık  üretiminde hızlı bir artış olmuş ve üretimi 10 yılda 10 misli artmıştır.   Denizli'de irili ufaklı, projeli projesiz su ürünleri isletme şayisi 60 adet civarındadır. Bunlardan 12 adet projeli, diğerleri küçük aile isletmesi niteliğindedir. Alabalık isletme şayisi 50'yi geçmiştir. Projeli tesislerden  9 adedi alabalık, 3 adedi aynalı sazan isletmesidir.   

 

Akarsular üzerinde irili ufaklı projeli, projesiz 100 su ürünleri işletmesi bulunmaktadır. BU işletmelerde; 16.7 ton sazan, 860 ton Alabalık, 4.5 Ton aynalı sazan, 23.8 ton diğer balık üretimi yapılmaktadır.

 

Denizli'de su ürünleri üretimi yıllık 500-800 ton arasında değişmektedir.  Bu üretimin yaklaşık %80'i yetiştiricilik, %20'si avcılık yoluyla üretilmektedir.   Avcılık üretiminde en büyük payı Çivril ilce sınırları içindeki doğal su  kaynağı Işıklı Golfu teşkil etmekte olup, il üretiminin tamamına yakın  bolumu bu golden sağlanmaktadır.   

 

Alanı 6397 ha ile 1558 ha arasında değişen Işıklı Göl'ünde en çok  sazan üretimi yapılmaktadır. turna ve kerevit avcılığı ise stokların  azalması nedeniyle yasaklanmıştır.  

 

HAYVANSAL ÜRETİM 

 

Denizli'de 240 ton inek şutu, 5.5 ton koyun ve 5.5 ton keçi şutu elde edilmiştir.   Denizli'de 16.5 ton sığır eti, 2.5 ton koyun ve 1300 ton keçi eti elde  edilmiştir. Sığır üretiminin hayvansal üretimdeki payı %13'dur.   Yapağı üretimi 312 ton, keçi kili  123 tondur. Denizli'de 842 ton et  ve 168.654.000 adet yumurta elde edilmiş olup, yumurtanın hayvansal üretimdeki payı %10.2'dir.  

Hayvansal üretim içinde  3.sırada yer alır.   Denizli'de Aricilik ürünlerinden bal 1,164 ton, balmumu 12.7 ton üretilmiştir.   Su ürünlerinden kababurun ve diğerleri 11 ton, alabalık 820 ton, sazan baliği 33 ton, aynalı sazan baliği 7 ton elde edilmiştir.

 

 

ORMANCILIK

 

İlimizdeki;


Toplam Orman Alanı:            : (554.920) ha.
Yıllık Ortalama Tensil Etası   : 307.328 m3,
Yıllık Ortalama Bakım Etası  : 123.611 m3
Toplam Ortalama Eta            : 430.193 m3'dür.

      Tabii ve kültür, sıklık bakımı, tabii ve suni gençleştirme yapılan alan miktarı da 12.546 hektardır. Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Başmühendisliğince de 2002 yılı sonu itibariyle 1065 hektar sahada olmak üzere bugüne kadar toplam 60.839 ha.lık alanın ağaçlandırma çalışması tamamlanmıştır.Yine yıl içinde alınan önlemler sayesinde yangınlar azalmış 2002 yıl sonu itibariyle toplam 45 adet orman yangınında yanan orman alanlarının 168.65 Ha Orman Bölge Müdürlüğümüzce ağaçlandırılmıştır.

 

Bölge Müdürlüğü ormanlarından; tomruk, tel direği, maden direği, kağıtlık odun, sanayi odunu, lif yonga odunu, sırık, çıra ve yakacak odun üretilmektedir.

 

 

 

 

 

DENİZLİ AĞAÇLANDIRMA VE EROZYON KONTROLÜ  ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ

 

 Genel Müdürlük tarafından verilen yıllık ağaçlandırma ve erozyon kontrolü programlarına göre Fon Bütçe ve Genel Bütçe ödenekleri ile çalışmalar sürdürülmektedir. Ağaçlandırma çalışmaları Acıpayam-Serinhisar-Çal-Çardak-Buldan-Merkez-Tavas ilçelerinde, erozyon kontrolü çalışmaları Acıpayam-Buldan ve Kale ilçelerinde çoğunluktadır. Denizli'de yapılmış olan ağaçlandırma çalışması 56.000 ha, erozyon  kontrolü çalışması da 3.527 haddir.   Ayrıca yeşil kuşak ağaçlandırma çalışmaları ve hatıra ormanları çalışmalarını da sürdürmektedirler.

 

DENİZLİ FİDANLIK MÜDÜRLÜĞÜ

 

   Denizli Orman Fidanlık Müdürlüğü 1989 yılında kurulmuştur.  Başlangıçta gerizle, Gökpınar ve Karahasanlı Fidanlıkları'nı kapsamakta  iken, 1990 yılında Eslere ve Kelekçi Fidanlıkları'nın bağlanması ile, faaliyetini 1993 yılına kadar 5 ayrı fidanlıkta sürdürmüştür. 1993 yılında Eslere Fidanlığı sedir tohum bahçesi haline dönüştürülerek, faaliyet halen 4 ayrı fidanlıkta devam etmektedir.   Ayrıca halkın, belediyelerin ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının peyzaj özellikli faaliyetleri için, diş mekan süsü bitkisi ihtiyacını da karşılamaktadır.   Kaliteli fidan üretimi 1993 yılında Beyağac Fidanlığı'nda kurulan Sedir, 1994 yılında Karahasanlı Fidanlığı'nda kurulan Kızılcam ve Çardak'ta kurulan Karacam tohum bahçelerinin de kontrollüğünü yapmaktadır.   Türkiye-Finlandiya Ormancılık Projesi çerçevesinde, fidanlıkta 4 adet sera inşa edilmiştir. seraların toplam alanı 3300 m3'dur. 3.periyoda üretim yapılmakta ve yılda 2-2.5 milyon Karacam, Kızılcam, Fıstıkçamı, Sedir ve Servi fidanları üretilmektedir.   

 

DENİZLİ MİLLİ PARKLAR VE AV YABAN HAYATI ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ

 

  Denizli Milli Park ve Av -Yaban Hayati Mühendisliği Orman Bakanlığı Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Ege Bölge Müdürlüğü, Aydın Başmühendisliği'ne bağlı olarak teşkilatlanmıştır. TEDsilerin durumu acısından merkezde Camlık Piknik Alanı, Acıpayam'da Evcara OIDY, Cankurtaranda Honaz Milli Parkı bulunmaktadır.   Honaz Dağı 21.5.1995 yılında Bakanlar Kurulu'nca Milli Park ilan edilmiştir. Esen Gol eti (Beyağac) Orman İçi Dinlenme Yeri su İsalı hattı ve cevre yatırımı başlamış olup, 1997 yılında tamamlanmıştır.   Denizli Milli Park Mühendisliği görev ve hizmet alanı içinde av ve yaban hayvanlarının korunması, yasak avcılığın önlenmesi için Fahri Av Müfettişleri ile beraber av kontrolleri yapılmakta, A sınıfı sulak alan olan Işıklı Golü sulak alanın Av Yaban hayati Koruma Sahası tescili için proje çalışmalarını sürdürmektedir. Denizli ilinin güney batısında ve il siniri teşkil eden Çakıroluk Babadağ sillesinde Milli Park tefriki proje çalışmaları devam etmektedir.   

 

DENİZLİ ORKÖY ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ

 

   ORKÖY Şube Müdürlüğünün amacı; ormanların korunması, geliştirilmesi, isletilmesi ve genişletilmesi hedeflerine ulaşılmasını sağlamak için, ormanların içinde veya bitişiğinde yasayan koy halkının kalkınmalarına katkıda bulunmak suretiyle, bunların ormanlar üzerindeki olumsuz etkileri azaltmaktır.   Bu amaçla Denizli ve Uşak illerindeki orman köylülerine fenni Aricilik,  süt sığırcılığı, besi sığırcılığı, sut koyunculuğu, tavukçuluk, halıcılık, dokumacılık, meyvecilik, bağcılık vb. gibi ekonomik amaçlı krediler  vermekte, ayrıca orman köylerinde kurulu tarımsal kalkınma  kooperatiflerinin uygulayacakları projelere de kredi vermek suretiyle  sosyal ormancılık yapmaktadır.

 

SANAYİ

 

     İl Genelinde itibariyle (858) Anonim Şirket, (5703) Limited Şirket, (902) Konut Yapı Kooperatifi, (27) Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi, (30) Esnaf ve Sanatkarlar Kefalet Kooperatifi, (31) Tüketim Kooperatifi, (54) Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi, (22) Tarım Satış Kooperatifi, (11) Küçük Sanat Kooperatifi bulunmaktadır. (79) Esnaf Odası , (6) Ticaret Odası, (1) Sanayi Odası, (1) Ticaret Borsası bulunmaktadır.


Şehir Merkezine 18 Km. uzaklığında her türlü alt yapısı ve sosyal tesisleri tamamlanan Birinci Organize Sanayi Bölgesi tamamen dolmuş, alternatif sanayi bölgelerinden Acıpayam-Yumrutaş Organize Sanayi Bölgesinin halihazır ve imar planı yapılmış, İmar planının arazi üzerindeki aplikasyonu ve 18 madde çalışmaları yapılmış, Tavas Organize Sanayi Bölgesinin kamulaştırması tamamlanmış, Bozkurt(Tuluca Köyü ile), Çal(Denizler Kasabasında) Organize Sanayi bölgeleri yer seçimi yapılmıştır.

 

     İlimiz sanayicilerinin kendi imkanları ile Çardak Havaalanı yakınında Özdemir Sabancı OSB. kurularak (98) parselden(85) parseli satılmıştır.(2) tesis işletmeye açılmış olup en küçük parsel 25.000 m2'dir. Sağlık Ocağı ve PTT. İnşaatları tamamlanarak hizmet vermektedir. Yine Çardak İlçemizde Organize Sanayi Bölgesi yakınındaki Serbest Bölge inşaatı çalışmaları tamamlanarak hizmete sunulmuştur.

 

     Şehir merkezinde bir takım çevre problemlerine sebep olan tabakhanenin şehir dışına çıkarılması planlanmış olup, Honaz-Kaklık Kasabası sınırları içinde Deri OSB. yer seçimi yapılarak ÇED. Rapor onaylanmış ve kamulaştırması tamamlanmıştır. Jeolojik Etüt de yapılan bölgede, imar planı ve parselasyon çalışmaları sürdürülmektedir.

     İlimiz sanayideki gelişmeler sonucunda ilimizde faaliyet gösteren sanayi tesislerinin sektörel dağılımı aşağıya çıkarılmıştır:

  • Gıda ,İçki ve Tütün Sanayi 82 adet,
  • Tekstil Giyim ve Deri sanayi 493 adet,
  • Orman Ürünleri sanayi 33 adet,
  • Kağıt, Kağıt ürünleri 18 adet,
  • Kimya sanayi 50 adet,
  • Taş ve Toprağa dayalı 33 adet,
  • Metal Ana Sanayi 29adet,
  • Metal Eşya Mak.Teç.İm.San. 106 adet,
  • Madencilik ve Taşocağı. San. 33 adet,
  • Diğer İmalat Sanayi 1 adet olmak üzere Toplam 878 'dir.

 

ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ

 

          ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ

 

                                 

          Bölge Denizli merkezine 18 km. mesafede, Denizli-Ankara karayolu üzerinde Gürlek Mevkiinde 3.500.000 m2.lik alan üzerinde kurulmuştur.

 

 1. Organize Sanayi Bölgesi 1975 yılında Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulmasına izin verilmiş, 1984 yılında altyapısı ihale edilerek, 1985 yılında inşaatına başlanmıştır. 1988 yılında tamamlanmıştır.

 

          1. Organize Sanayi Bölgesinde 123 tesis faaliyette, 37 tesiste inşaat halindedir. Bölgede bulunan fabrikalarda toplam 16000-18000 civarında çalışan bulunmaktadır. Yatırımların büyük kısmını tekstil sektörü oluşturmaktadır. Bölgede İdari ve Sosyal tesisler ve Arıtma Tesisi faal durumdadır.

 

          DENİZLİ DERİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ

 

          Deri Organize Sanayi Bölgesi Kaklık Kasabası Elmalı Tepe Mevkiinde, Denizli-Afyon Karayoluna 4 Km. Tali yol bağlantılı, şehir merkezine 34 km. uzaklıkta ve 235 hektar alan üzerinde yer seçimi yapılmıştır.

 

          Deri Organize Sanayi Bölgesinin 1988 tarihi itibariyle kamulaştırma işlemlerine başlanılmış ve 623 dönüm arazi kamulaştırılarak proje ve altyapı ihalesi çalışmalarına başlanılmıştır. 2001 Yatırım Programında 300 Milyar lira ödenek ayrılmıştır.

    

      ÇARDAK ÖZDEMİR SABANCI ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ

 

          Denizli’ye 60 Km. mesafede, Çardak İlçesi Havaalanı mevkiinde 3.225.000 m2. alanda yer seçimi yapılmış olan Organize Sanayi Bölgesinin alt yapı çalışmaları 1997 yılı sonunda bitirilmiştir. Toplam 100 parselden 85 adedi sanayicilere satılmış, bazı parsellerde tesis inşaatlarına başlanılmıştır.

 

          ACIPAYAM-YUMRUTAŞ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ

 

          Acıpayam İlçe Merkezine 13 km. mesafede Yumrutaş Kasabasına 4 Km. mesafede işgen pazarı mevkiinde 590 Hektar alanda yer seçimi yapılmıştır.

 

          Müteşebbis teşekkül olarak Sanayi Odası kamulaştırma işlemlerini bitirmiştir. 2001 yılı Yatırım Programındadır.

 

          TAVAS ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ

 

          Tavas İlçe Merkezine 16 Km. mesafede Tavas-Ovacık köyü yoluna cepheli yel değirmeni 230 Hektar alanda yer seçimi yapılmıştır.

 

          Müteşebbis teşekkül kamulaştırma işlemlerine başlanmıştır. 2001 yılı yatırım programındadır.

 

 

  

 

TEKSTİL

 

Tekstil sanayi, yüksek istihdam hacmi ve yakın zamanda yarattığı katma değer büyüklüğü bakımından Denizli'nin önde gelen sanayi sektörü durumundadır.       1950'li yıllarda, Denizli yöresinde ev ve atölye tipi küçük sanayi seklinde hambez üretimi yapılmakta idi. Ancak özel girişimcilik ve modern sanayi tesislerinin kurulması nedeniyle, Denizli'de ortaya çıkan ilk tekstil tesisleri çırçır fabrikalarıdır. Daha sonra Denizli'de büyük tesisler olarak iplik fabrikalarının kurulması Denizli  ve çevresinde çok yaygın olan, ev ve atölye tipindeki ham bez dokuyan küçük sanayinin iplik ihtiyacının karşılanması bakımından oluşmuştur.   Teknolojik bakımdan zamanla gelişme gösteren dokuma sanayi sektöründeki iptidai dokuma tezgahlarının yerine modern tezgahların almasıyla beraber ev ve atölye tipi üretimden fabrika tipi üretime geçilmiş, böylece dokuma sanayinde tesis sayısı hızla artmıştır.   Günümüzde, özellikle son yıllarda konfeksiyon ihracatının devletçe teşvik edilmesiyle birlikte, Denizli dokuma sanayi konfeksiyon üretimine de yönelmiş bir taraftan yalnızca konfeksiyon üretimi yeni fabrikalar kurulurken bunların  peşisıra iplik ve dokuma fabrikaları da yenileme yatırımlarına hız vermişlerdir.  

 

 

İPLİK

 Balyalanmış prese pamuğun fabrikaya girişi ile başlayıp burada pamuk elyafının harmanlanması, açılıp temizlenmesi, taranması, bükülerek ipliğe dönüştürülmesi gibi safhaları içerir. 

                                             

Denizli'de iplik üretimi dokuma ve terbiye işlemlerinin bir arada yapıldığı entegre fabrikalarda gerçekleştirildiği gibi, ayrı tesislerde de yapılabilmektedir. Denizli'de 1940'li yıllarda kurulan Sümerbank İplik Fabrikası'ndan sonra 1949 yılında Sümerbank İzmir Basma sanayi Müessesine bağlı, Denizli fabrikasının temeli atılmış, 1953'te iplik üretmeye başlamıştır. Fabrika 1960'dan itibaren ham bez üretimini de gerçekleştirerek entegre bir tesis haline gelmiştir. Denizli'de özel sektör tarafından isletmeye acılan ilk iplik tesisi Göveçlik İplik Fabrikası'dır. Yurt dışında çalışan isçilerin katkılarıyla bir isçi şirketi olarak 1975 yılında da üretime başlamıştır.  1986-1987 ve 1991 yılında da özel sektöre ait ileri teknoloji kullanan, yüksek kapasiteli modern iplik fabrikaları kurulmuştur. Bu tesisler Denizli tekstil s sanayinin dokuma öncesine ait önemli bir bölümünü oluştururlar.

  

 

DOKUMA

 

Denizli öteden beri ülkenin dokumacılık merkezlerinden biri olarak tarihteki yerini almıştır. Günümüzde Buldan, Babadağ, Kızılcabölük ve Denizli basta olmak üzere, küçük ve orta isletmelerden büyük sanayi kuruluşlarına kadar çok sayıda isletme faaliyet göstermektedir.

Denizli ve çevresinde dokumacılık 1950'lere kadar geleneksel bir el sanatı seklinde surmuş, 2.Dünya Savası'ndan sonra 1970'li yıllara kadar dokuma sanayinde önemli bir değişim sureci yaşanmıştır.Fabrikasyon ham bez üretimine 1953 yılında kurulan Sümerbank Bez Fabrikası ile geçilmiş, bu tesisin açılması yörede dokuma sanayinin canlanmasında etkili olmuştur.        1950-1970 yılları arasında sanayinin kurulması için gerekli olan sermaye ve teknoloji birikiminin sağlanması gibi on koşulların gerçekleştirilmesinden sonra 1970'lilerden itibaren devlet teşviklerinin de katkısıyla dokuma sanayinde belli bir ilerleme meydana gelmiştir. 1970-1980 arasında ve daha sonraki yıllarda çok sayıda dokuma tesisi kurulmuştur. Ancak bu tesisler  son yıllarda konfeksiyon ihracatına da yönelmişler, büyüyerek üretim kapasitelerini ve çeşitlerini artırmışlardır.

 

 

KONFEKSİYON

 

Dokuma, giyim eşyası ve deri sanayi sektörünün bir diğer alt kolu olan konfeksiyon sanayi, yörede gelişmiş bir dokuma sanayinin varlığı, az yatırım gerektirmesi ve özellikle de ihracat olanakları nedeniyle son yıllarda büyük bir gelişme göstermiştir.

 

Denizli'de sadece konfeksiyon üretimi yapan 50'nin üzerinde sanayi kurulusu ile çok sayıda orta ve küçük boyutlu isletme bulunmakta: bu tesisler dokuma, giyim eşyası ve deri  sektöründeki tüm tesislerin %36'sini meydana getirmektedirler. Denizli'de gerek yörede ve gerekse Türkiye’nin diğer bölgelerine; ham bez,  havlu ve bornoz kuması dokuyan tesisler, son yıllarda artan dış talep doğrultusunda, kendi bünyelerindeki ek  konfeksiyon birimlerini oluşturarak hazır giyime yönelik üretim yapmaktadırlar.

  

 

DERİ

 

Denizli'de bu sanayi dalında faaliyet gösteren kuruluşlar genelde küçük tesislerden oluşmaktadır. Ticaret Odası kayıtlarına göre 100'un üzerinde tabakhane bulunmakta, Türkiye'nin kösele ihtiyacının %90'a yakın kısmi buralarda üretilmektedir. Ayakkabı sanayinin ana hammaddesi olan kösele bu yönü ile ele alındığında Denizli Deri sektöründe büyük bir öneme sahip  olduğu görülür.   

 

Ortaçağda Ahi Kaysar'ın Debbağlık mesleğini Acıpayam'ın Yeşilyuva Köyü'nde başlattığı ve bu tabakhanelerin Cumhuriyet Dönemi'ne kadar çalıştığı bilinmektedir. 1930'lu yıllarda Debbağlık, Denizli merkezine 2 km. mesafede tabakhane sitesinde, o günün en modern teknolojileri ile faaliyet  göstermeye başlamıştı.

 

Günümüzde 129 esnafın faaliyet gösterdiği Tabakhane Sitesi'nde modern teknolojinin uygulama ve uyarlamasına yönelik KOSGEB'in desteklediği  Deri Ortak Kullanım Ünitesi'nin kurulması fizibilite ve proje çalışmaları sonuçlandırılarak, makina donanım ve teçhizatın ihalesi gerçekleştirilmiştir.   Deri Ortak Kullanım Atölyesi’nin Mayıs 1998 tarihinde faaliyete geçirilmesi için çalışmalar sürdürülmekte ve bunun sonucunda Türkiye'nin kösele ihtiyacının %65-70'ini karşılayan tabakhanelerin standart ve kaliteli üretim yapmaları gerçekleşecektir. Ayni zamanda Ayakkabı ve defo konfeksiyon imalatçılarını önemli yönde etkilemesi hedeflenmektedir. Deri Ortak Kullanım Atölyesi donanım ve teçhizatı, yer secimi kesinleşen Deri Organize Bölgesi'ne kolayca nakledilebilecek makina ve teçhizattan oluşmaktadır.  

 

  

METAL EŞYA MAKİNA VE TEÇHİZAT SANAYİ

 

Denizli sanayinde dokuma, giyim eşyası, ve deri sanayi sektöründen sonra tesis sayısı bakımından en önemli yeri metal eşya, makina ve teçhizatı  sanayi almaktadır. Bu sektör, tesislerin kuruluşları acısından yeni olmakla birlikte günümüzde çok hızlı gelişmesiyle dikkat çekmektedir. Denizli'de metal eşya, makina ve teçhizat sanayinin ortaya çıkışı ve gelişimi gözönüne alındığında bu sektörün özellikle 1970'li yıllardan itibaren kurulmaya başladığı  ve 20-28 yıllık bir geçmişi olduğu görülür. 

 

1968 yılında kurulan kablo fabrikasıyla oluşmaya başlayan ve 1970'li yılların başlarında mutfak, eşyaları,cıvatalar,tarım makinaları,jant,motor dokum  parçaları, metal borular, tel çekme ve çivi fabrikalarının kurulmasıyla gelişen metal sanayi, günümüzde yaklaşık 60'a yakın tesis ile temsil edilmektedir.  Bu sektör, yapısı itibariyle son derece farklı alt sektörden oluşmakta ve çok çeşitli mamulün üretimini gerçekleştirmektedir.    

 

MAKiNA TECHiZATI SANAYi

 

 Metal eşya, makina ve teçhizatı sanayinin bir alt kolu olan makina teçhizatı sanayinin ortaya çıkışı 1970'li yıllarda başlamıştır. 1971 ve 1972;de Denizli'de  bu alanda faaliyet gösteren ilk tesisler üretime geçmiştir. Ancak asil gelişme 1985-1990 yılları arasında meydana gelmiş, bu donem suresince 4 yeni fabrika daha açılmıştır. Makina-teçhizat alt sanayi kolunda bulunan 10 sanayi kurulusunun tümü de ayni alanlarda üretim yapmaktadır.   makina üretimi yapan fabrikalarda dokuma sanayinde kullanılan çözgü,  katlama, kesim, hasıl makinesi ve dokuma tezgahlarının yanısıra, deri  sanayinde kullanılan saya kesim presi gibi üretimler gerçekleştirilmektedir. Ayrıca kantar, baskül, hadde merdanesi üretimi yapan sanayi kuruluşları bulunmaktadır. Bu kuruluşların belli bir bolumu, Denizli bölgesindeki gelişmiş bulunan sanayi kollarına makina üretmek üzere kurulmuşlardır.  

 

 

KİMYA-PETROL-KAUÇUK VE PLASTİK ÜRÜNLERİ SANAYİ

 

 Denizli'de gelişme gösteren sektörlerden biri de kimya sanayidir.  Bu sektörde 11 sanayi kurulusu bulunmaktadır. Daha ölçekli küçük  ölçekli tesislerden meydana gelen kimya sanayinde 3 plastik halat,  3 plastik ambalaj malzemesi, 2 sera örtüsü ve naylon torba, 2 akü ve 1 firik, ayrıca boya fabrikası bulunmaktadır. Denizli'deki kimya  sanayinin gelişimi 1970-1980 yılları arasında olmuş ve bu sektörde  bulunan 11 sanayi kuruluşlarının 10'u söz konusu yıllar arasında  kurulmuştur. Günümüzde sera örtüsü ve naylon üreten tesisin  1970 yılında faaliyete geçmesiyle oluşmaya başlayan kimya sanayi,  sonraki yıllarda başka üretim alanlarına da geçerek gelişme  göstermiştir.   1972-1973 ve 1975  yıllarında Denizli'de 3 plastik  halat ve 1973'te  1 plastik ambalaj fabrikası  üretime başlamıştır.    Kimya sanayi sektöründe, 1979 yılında plastik ambalaj malzemesi,  1980 yılında da sera örtüsü üreten 2 sanayi kurulusu daha üretime başlamış, Denizli'de sanayinin çeşitlenerek gelişmesi, toptan ve perakende ticaretin canlanmasında etkili olmuştur.   Sera örtüsü üreten tesislerin gelişmesi ise yakın çevrede, özellikle de Antalya çevresindeki tarım faaliyetlerinin seralarda yoğunlaşması  sonucu oluşmuştur.   Ayrıca 1970'li yıllarda kurulan ve naylon torba üreten sanayi tesisleri de artan  sera örtüsü talebi üzerine üretimlerini çeşitlendirerek sera örtüsü de üretmeye başlamışlardır. Denizli'de son olarak 1986 yılında bir başka  plastik ambalaj fabrikası üretime geçmiştir.   Denizli'de kimya sanayi alanda faaliyet gösteren bu kuruluşlar dışında Acıpayam'da Selüloz, Acıgöl kıyısında da Sodyum Sülfat tesisleri bulunmaktadır.   Denizli'de 1977-1979 yılları arasında 2 akü fabrikasının üretime  geçmesiyle, kimya sanayi sektöründe üretim alanı çeşitlenmiştir.

 

 

METAL ANA SANAYİ

 

Metal ana sanayi ekonomiyi etkileme ve yönlendirme gücü acısından kilit  bir sanayi dalıdır. Bu sektörde üretilen malların özellikle metal eşya üreten sanayi kuruluşlarında girdi olarak kullanılması sektörün önemini acık bir şekilde ortaya koymaktadır. Öte yandan inşaat sanayinde de metal ana sanayi ürünlerine büyük bir gereksinim duyulmaktadır.   

 

Metal ana sanayi, demir cevherinin artırılmasıyla, demir ve çelik üretimi  ve bunların şekillendirilmesi ile çubuk, levha,sac, profil, boru ve tel gibi  ürünlerin elde edilmesi işlemini kapsamaktadır. teknolojik bakımdan  yüksek fırın kullanılarak demir ve çelik elde etme işlemi, entegre tesislerin kurulmasını gerektirmektedir. Oysa bu tur entegre tesislerin finansman, hammadde, alt yapı vb. gibi faktörler dikkate alınarak her yerde kurulması mümkün olmamaktadır.   

 

Denizli'de yer alan metal sanayi kuruluşları (biri elektrolitik bakir fabrikası olmak üzere), özellikle hurda ve kütük demir isleyen küçük ölçekli haddehanelerden oluşmaktadır. Haddehaneler de ise genellikle uzun  hadde ürünleri, demir çubuklar, profiller, köşebentler üretilmekte ve bunlar gerek metal eşya sanayi, gerekse inşaat sanayinde temel girdi olarak kullanılmaktadır.    

 

 

KABLO VE ÇİVİ SANAYİ

 

Metal eşya, makina ve teçhizat sanayinin bir alt kolunu oluşturan kablo ve çivi sanayi alanında Denizli'de 10 sanayi kurulusu  bulunmaktadır. Bu kuruluşlardan 2'si çivi diğerleri ise değişik türde   elektrik kablosu üreten tesislerden oluşmaktadır.    Denizli'de elektrik kablosu  üretimi 1968 yılında kurulan  kablo fabrikası ile başlamıştır.   Türkiye'nin en buyu 500 sanayi kurulusu arasında 246. sırada bulunan tesis yılda 10.000 ton bakir isleme kapasitesine sahip olup, yüksek ve  orta gerilim hatları için elektrik kabloları, gemi kabloları, özel kabloları ve emaye bobin telleri üretmektedir.   Denizli'de 7 kablo fabrikası  daha bulunmaktadır.

 

Söz konusu fabrikalardan ikisi 1976 ve 1979 yıllarında kurulmuş  diğerleri ise 1980-1987 yılları arasında üretime başlamışlardır.  Bu kablo fabrikalarında PVC elektrik kabloları ve emaye bobin telleri üretilmektedir.

  

 

KABLO VE ÇİVİ SANAYİ

 

Metal eşya, makina ve teçhizat sanayinin bir alt kolunu oluşturan kablo ve çivi sanayi alanında Denizli'de 10 sanayi kurulusu  bulunmaktadır. Bu kuruluşlardan 2'si çivi diğerleri ise değişik türde   elektrik kablosu üreten tesislerden oluşmaktadır.    Denizli'de elektrik kablosu  üretimi 1968 yılında kurulan  kablo fabrikası ile başlamıştır.   Türkiye'nin en buyu 500 sanayi kurulusu arasında 246. sırada bulunan tesis yılda 10.000 ton bakir isleme kapasitesine sahip olup, yüksek ve  orta gerilim hatları için elektrik kabloları, gemi kabloları, özel kabloları ve emaye bobin telleri üretmektedir.   Denizli'de 7 kablo fabrikası  daha bulunmaktadır.

Söz konusu fabrikalardan ikisi 1976 ve 1979 yıllarında kurulmuş  diğerleri ise 1980-1987 yılları arasında üretime başlamışlardır.  Bu kablo fabrikalarında PVC elektrik kabloları ve emaye bobin telleri üretilmektedir.

 

 

TAŞA TOPRAĞA DAYALI SANAYİ

 

Denizli'de dokuma, giyim eşyası ve deri, metal ana sanayi sektörleri kadar  olmamakla birlikte gelişmiş olarak kabul edeceğimiz bir diğer sanayi kolu ise  tasa ve toprağa dayalı sanayi sektörüdür.   Bu sektörde faaliyet gösteren 20 sanayi kurullusunun 10'u büyük mermer fabrikası olmak üzere 4'u tuğla-kiremit, 2'si cam, 5'i de çimento ve beton boru tesisinden meydana gelmektedir. Denizli'de ayrica3 adet hazır beton tesisi de bulunmaktadır.   Bu sanayi dalı daha çok inşaat sanayine yönelik üretim yapmaktadır.  

1950'li yıllardan sonra kırsal alandan kentlere doğru yoğun bir iç göçüsün  başlaması, özellikle büyük kentlerde hızlı bir şekilde konut yapımını gündeme getirmiştir. İnşaat sektörünün hız kazanması artan oranda demir, çimento, tuğla, mermer ve cam gibi inşaat maddelerinin tüketimini artırmıştır.   

 

TUĞLA VE KİREMİT SANAYİ

 Denizli'de 2 tuğla fabrikası 1966 yılında kurulmuş, bunu 1967 yılında ikinci tuğla ve kiremit fabrikasının kurulması izlemiştir. Yörede tuğla ve kiremit talebinin artmasına bağlı olarak uçuncu tuğla fabrikası 1973 yılında hizmete girmiştir.      

 

Denizli'de 1988 yılında da bir diğer tuğla Fabrikası faaliyete başlamıştır. Bu fabrikalar gerek denizli çevresinde, gerekse 1985 yılından sonra turizm  sektöründe ikincil konut, otel ve motel gibi turistik tesis yapımının hız kazanmasına bağlı olarak özellikle Antalya çevresindeki kıyı kuşağında inşaat malzemesi  kullanım alanlarına yönelik olarak üretim yapmaktadır.    

 

  

CAM SANAYİ

 

 Tasa toprağa dayalı sanayi sektöründe faaliyet gösteren cam sanayi Denizli'de oto cam ve cam eşyası üreten kuruluşlarla temsil edilmektedir. Hiç kuskusuz Denizli'de olduğu kadar Türkiye'de de önemli bir sanayi kurulusu olan Denizli Cam Sanayi, bu sektörün en büyük kurulusudur.   1974 yılında yurt dışından donuş yapan isçilerin ortaklığı ile kurularak üretime  başlayan Denizli Cam, Sise Cam ve il Özel İdare ortaklıklarından kısa bir sure  sonra, Türkiye pazarında önemli bir paya sahip olmuştur.   

 

MERMER SANAYİ

 

 Balıkesir'den sonra Türkiye'nin ikinci büyük mermer ve traversten yatakları Denizli ilindedir. 1979 yılında ilk tesisin kurulması ile faaliyete başlayan mermer sanayi,  daha sonraki yıllarda da gelişmesini sürdürmüştür.      1983 yılında kurulan2.mermer tesisinden 1986'da 3 yeni fabrika daha isletmeye açılmıştır.Halen 3 adedi Organize Sanayi Bölgesi'nde olmak üzere, büyük  kapasitede 10 fabrika üretim yapmaktadır.    Kuruluşların mermer kesme ve şekillendirme çalışmaları yaptığı  bu sanayi kolunda, yaklaşık olarak yılda 1.000.000 m2.mermer  ve traversten levha,  250.000 m2.mermer fayans üretilmektedir.   

Uluslararası düzeyde yüksek teknoloji kullanan bu tesisler, yurt içi talebin ötesinde 5 kıtaya ihracat yapmaktadır.   

 

ÇİMENTO , BETON VE  BETON BORU SANAYİ

 

 tasa ve toprağa dayalı sanayinde yer alan en önemli sanayicilerinden biri 1987 yılında faaliyete geçmiş olan Denizli Çimento Fabrikası'dır. Ayrıca beton ve beton boru sanayi kolunda Denizli'de 4 isletme bulunmaktadır. 1972 yılında bir isçi şirketi olarak kurulan beton boru fabrikasında yılda yaklaşık olarak 50.000 adet beton boru üretimi gerçekleştirilmektedir.

 

 

 

TARIMSAL ARAÇ YEDEK PARÇA VE MAKİNA SANAYİ

 

Metal eşya makina ve teçhizatı sanayi sektörünün bir diğer alt sanayi kolunu tarımsal araç, yedek parça ve is makinaları sanayi oluşturmaktadır. Bu alt sanayi kolunda Denizli'de 8 sanayi tesisi bulunmakta olup, bu kuruluşların büyük bir bolumu 1970-1980 yılları arasında kurulmuştur.   

 

Alt sektörde yer alan sanayi kuruluşların ikisinde römork, su tankeri, yakıt ve  su tankı gibi tarım alanında kullanılan araçların üretimi gerçekleştirilmektedir.  Is makinaları sanayi kapsamında üretim yapan bir diğer sanayi kurulusu ise hidrolik yükleyici, kepçe, kanal kazıcı gibi inşaat sanayi makinaları üretmektedir. Alt sektörde yer alan ve yedek parça üretimi yapan 4 sanayi kurulusunda da römork ve paçoz jantı, cıvata, somun ve her turlu otomobil ampulü üretimi yapılmaktadır.  

 

 

GIDA VE UN SANAYI

 

GIDA SANAYI 

 

Tarımsal hammaddeleri isleyen gıda sanayi temel bir endüstri koludur. Ekonomisi tarıma dayalı olan ülkelerde gıda sanayi ekonominin devingenliği acısından önem taşımakta ve bu nedenle tarihsel süreç içerisinde ilk  kurulan sektör konumundadır.   Türkiye sanayi yapısal olarak gözden geçirildiğinde çok çeşitli üretim dallarından meydana gelen gıda sanayinin ülkede ilk kurulan sanayi  sektörü olduğu gözlenir. Bu durum Denizli için de geçerlidir. Gerçekten Denizli'de ilk kurulan sanayi tesisleri gıda sektöründe olmuştur. Önceleri un fabrikalarının kurulmasıyla oluşmaya başlayan gıda sanayi günümüzde çeşitli üretim alanlarında faaliyet göstermektedir.    

 

UN SANAYI 

 

Ulaşabilen en eski kaynaklarda Denizli'de Cumhuriyet Dönemi’nin başlangıcında gıda sanayinin diğer sektörlere göre ön sırada yer aldığı anlaşılmaktadır. Dr. Kemal Şakir 1927 yılında basılan ve Osmanlıca yazılan kitabında, Denizli'de 13 un fabrikasının bulunduğunu belirtmektedir. Denizli'de gıda sanayi alanında ilk kurulan tesisler un fabrikalarıdır.   Günümüzde varolan teknolojiyi kullanarak un üretimini gerçekleştiren  fabrika sayısı 3'tur. Bunlardan birisi 1921 yılında kurulmuş olup modern sanayi kapsamında Denizli'de kurulan ilk fabrikadır. diğer un fabrikaları ise 1958 ve 1976 yılında kurulmuştur. Söz konusu 3 fabrika yilda yaklaşık olarak 100.000 ton üretim kapasitesiyle Denizli ve çevresinin un gereksinimini karşılamaktadır.   

 

ALKOLSUZ ICKILER VE MESRUBAT SANAYI

 

     Denizli'de 2 meşrubat fabrikası bulunmaktadır. Bunlardan biri 1934 yılında diğeri ise 1978 yılında kurulmuştur. Çivril ilçesi ve Çal Akkent Kasabası’nda özel sektöre ait modern bir  adet meyve konsantre fabrikası bulunmaktadır.   

 

 

 

 

 

SUT VE SUT URUNLERI SANAYI

 

 meşrubat sanayi gibi bu sektörde yer alan bir kuruluş gıda sanayinde ilk kurulan tesisler arasında bulunmaktadır. Sut ve sut ürünleri üreten bu tesis 1958 yılında üretime başlamıştır. Günümüzde küçük ölçekli 10 civarında mandıra bulunmaktadır.   

 

BAHARAT VE KURUYEMIS SANAYI

 

 gıda sanayi sektöründe faaliyet gösteren 3 sanayi kurulusu, baharat ve kuruyemiş üretmektedir. Bu tesislerin ilki 1963 yılında kurulmuş, diğerleri  ise 1971 ve 1980 yıllarında üretime geçmiştir. Daha çok yakın çevrede üretilen kuruyemişi isleyen ve ambalajlayan tesislerin yıllık üretim miktarı 11.000 ton civarındadır. Baharat fabrikalarında hammadde olarak kullanılan çeşitli bitkiler Akdeniz Bölgesi’nden temin edilmektedir.   

 

SEKERLEME VE HELVA SANAYI 

 

Bu sanayi dalında 1 fabrika bulunmaktadır. Bu tesis 1978 yılında kurulmuş olup, halen üretim yapmaktadır. Oldukça küçük bir tesis olan bu kuruluşta 20 işçi bulunmaktadır. Kurulusun yıllık üretimi yaklaşık olarak 800 ton helva ve 1.000 ton helva tahindir.   

 

YEM SANAYI

 

 Denizli ilinde yem sanayi kolunda faaliyet gösteren 2 sanayi kurulusu bulunmaktadır. Bunlardan biri Denizli'nin Acıpayam ilçesinde bulunmaktadır. diğer yem fabrikası, gıda sektöründe Denizli'nin en büyük kurulusu olan Abalıoğlu Yem Fabrikası’dır.     Bu kuruluş Denizli'nin olduğu kadar üretim kapasitesi acısından Balkanlar ve Ortadoğu’nun en büyük sanayi kurulusu kabul edilmektedir. kuruluş Türkiye’deki en büyük 500 sanayi kurulusu içinde 1991 yılında 378.sırada yer almıştır.

 

 

ORMAN ÜRÜNLERİ VE MOBİLYA SANAYİ

 

Denizli'de orman ürünleri ve mobilya sanayi yeterince gelişmemiştir.    Bu sanayi sektöründe faaliyette bulunan 3 sanayi kurulusu bulunmaktadır.    

 

Bu sanayi kuruluşların birisi 1971 yılında telefon direği ve kereste üretmeye başlamış, son yıllarda inşaat ve turizm sektöründeki gelişmelerle birlikte ortaklarının bir bolumu de yurt dışında çalışan isçilerden oluşan diğer bir mobilya fabrikası da yılda yaklaşık 16.000 adet otel ve motel mobilyası üretmektedir.   

 

 

 

                                                     KAĞIT ÜRÜNLERİ SANAYİ

 

 Bu sanayi sektöründe 2 fabrika bulunmakta olup, her ikim de ayni alanda üretim yapmakta ve oluklu mukavvadan meydana gelen kutu  ve viol üretmektedir.  

 

    Denizli'de kağıt ürünleri sanayinin yaygınlaşmasına karsın, bu sektörde üretim yapan Den tas Oluklu Mukavva Sanayi, kendi alanında üretim  yapan büyük sanayi kuruluşları arasında 1991 yılında 48.sırada  yer almıştır.    1972 yılında kurulan ve 1978 yılında üretime başlayan bu  sanayi kurulusunun Denizli'de kurulmasının en önemli nedeni, fabrikada hammadde olarak kullanılan kraftin üretildiği Seda Silifke ve Dalaman tesislerine yakın olmasıdır.  

DİĞER SANAYİLER

 

CIRCIR SANAYİ 

 

Çırçır sanayi, dokuma sektörünün birinci aşamasını meydana getiren temel bir sanayi koludur. Denizli'de motor gücüyle çalışan ilk büyük  Çırçır fabrikası 1950 yılında bir kooperatif isletmesi olarak kurulmuştur. Sonraki yıllarda özel sektör eliyle 2 Çırçır fabrikası daha faaliyete geçmiştir.   1970'li yıllardan itibaren Denizli'de dokuma ve iplik sanayinin gelişmesine paralel olarak 1974-1977 yıllarında 2 Çırçır fabrikası kurulmuş 1985' tarihinde bir tesis daha isletmeye açılmıştır. Bu  tesislerin yıllık kapasitesi 150.000 tonun üzerindedir.   

 

BOYA, APRE, BASKI VE TEKSTİL TERBİYE SANAYİ 

 

Dokunmuş veya örülmüş ham kul,as, gerek görünümünü ve gerekse kullanımını geliştirmek amacıyla; boya, apre, desen baskısı ve terbiye gibi işlemlerden geçirilmektedir. Bu işlem kararlama, merserize, boyama, apre ve baskı işlemlerinden biri ya da hepsini içerebilir.

 

Denizli'de kaliteli boya işlemine olan taleple birlikte, ilk atölyeler  1960'li yıllarda kurulmuş, ilk boya fabrikası da 1965 yılında açılmıştır. Bölgedeki tekstil sel torunun gelişmesine paralel olarak bu yöndeki yatırımlar da artmış, önemli bir kısmi tekstil fabrikalarının bünyelerinde olmak üzere, günümüzde 20'ye yakın modern sanayi kurulusuna ulaşmıştır.   

 

ELEKTRİKLİ - ELEKTRİKSİZ MUTFAK  EŞYALARI SANAYİ

 

Denizli mutfak eşyaları üretimi, 1973 yılında bir emaye fabrikasının kurulmasıyla başlamıştır. 1973 yılında emaye tabak üretimi ile faaliyete başlamış ve emaye ürünleri pazarının daralması ile birlikte, çelik mutfak eşyaları üretimine geçmiştir. Denizli'de elektrikli-elektriksiz mutfak eşyaları sektöründe faaliyet gösteren  7 tesis bulunmaktadır.

 

METAL EV VE EL ALETLERİ SANAYİ 

 

Metal el ve el aletleri sanayi alt kolunda üretim yapan 2 tesis  bulunmakta olup, bunlar 1977  ve 1989 yıllarında üretime başlamışlardır.

1977 yılında üretime başlayan çelik fabrikasında balyoz, kazma vb.  el aletleri, 1989'da kurulan fabrikada ise çelik soba üretilmektedir.

 

 

SANAYİ BÖLGELERİ

 

Önceleri, kentin yer yer iç ve kenar dokularına yerleşmiş bulunan çeşitli tesis ve fabrikalar, Organize Sanayi Bölgelerinin yapılmasından sonra bu alanlara yöneldiler. Denizli Organize Sanayi Bölgesi'nin dolması nedeniyle, Çardak'ta Özdemir Sabancı Organize Sanayi Bölgesi kurulmuştur. Denizli Sanayi Odası gelecekteki Organize Sanayi Bölgelerinin kurulmasının gerçekleştirilmesi için gerekli hazırlık ve çalışmalara başlamıştır.Bozdurt,  Denizler ve Acıpayam Yumru tas bölgelerinde organize sanayi Bölgesi gerçekleştirilmesi planlanmıştır.  

 

Denizli Sanayi Odası'nın amacı; girişimcilerin onunu açmak, yeni yatırımcılara altyapısı bitmiş, sanayicinin sadece inşaatını yaparak üretime geçebileceği  ucuz arsa sağlamaktır.    DENİZLİ 

 

ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ

 

 Denizli Organize Sanayi Bölgesi'nin ilk girişimcileri; Valilik, Belediye,  Ticaret Odası ve Sanayi Odası'ndan oluşan dörtlü kuruluştur.  Denizli Organize Sanayi Bölgesi, Denizli'ye 18 km. uzaklıkta Denizli-Afyon karayolu üzerinde Gürlek Köyü'nde 3.000 donum büyüklüğünde bir alanda kurulmuştur. Bölgede toplam 141 adet sanayi parseli planlanmıştır.  Parsel büyüklükleri 5.000 m2 ile 70.000 m2 arasında değişmektedir.

 

1981 yılında bütün sevk ve idare, yetki ve sorumlulukları Sanayi Odası'na verilmiştir.   Denizli Organize Sanayi Bölgesi'nde mevcut yatırımların temelini tekstil sektörü oluşturmakla birlikte çeşitli sektörlere mensup orta ve orta ustu ölçekli yatırımlar da yer almaktadır.    Bu sanayi bölgesindeki sektörler 1997 yılı itibariyle isletmeye gecen firmalı  sayıları şöyledir: Dokuma ve giyim sanayi 70, boya ve baskı sanayi 12,  kimya sanayi 1, plastik sanayi 2, tarım aletleri ve makina sanayi 3,  demir dişi metal sanayi 10, cam sanayi 2, kağıt sanayi 1, demir-çelik sanayi 8, madeni eşya sanayi 1, elektrik-elektronik sanayi 1, mermer sanayi 3,  gıda sanayi 2, meslek bilim olcu kontrol sanayi 1.   

 

OZDEMIR SABANCI ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ 

 

Çardak ilçesinde, ilce merkezinin hemen güneyinde, 3225 dönümlük tarıma elverişli olmayan bir arazi üzerinde kurulmuştur.   Bölgenin kuzeyinde İzmir-Afyon demiryolu ve E24 karayolu geçmekte, ayrıca Bölgenin güney doğusunda Çardak Havaalanı bulunmaktadır. Bölge imar planında 100 adet sanayi parseli mevcut, parseller 25.000 m2.büyüklüğündedir.   

 

DENİZLİ DERİ ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ 

 

Denizli'nin ekonomik yapısını oluşturan sanayi dallarından birisi de dericiliktir. Bu sektörde bulunan 102 tabak esnafı, eskiden yerleşim alanı dışında olan, ancak kentin gelişmesi ve büyümesi ile ortada kalan Tabakhane semtinde çalışmaktadır.  

 

Bölgenin sos yo ekonomik yapısı ile sanayi gelişiminin sağlanması için ve cevre kirliliğinin önlenebilmesi için Denizli Deri Organize Sanayi Bölgesi'nin kurulması için, Honaz ilçesinin Kaklık Kasabası Elmalı Mevkiinde, Denizli'ye 34 km. uzaklıkta, yaklaşık 235 hektar alan için seçilmiş ve kamulaştırma çalışmalarına başlanmıştır.   

 

KOBILER VE KÜÇÜK SANAYİ SİTELERİ 

 

Son yıllarda tekstil sektöründe örnek gösterilen Denizli girişimci sanayicilerinin kökeni; Babadağ, Buldan ilçeleri, Kızılcabölük, Kara hisar kasabalarının ev  ekonomisi kapasiteli dokumacı esnafı oluşturmuştur.   Bu kasabalarda üretilen tekstil mamulleri, kapalı ekonomi donemi koşullarında Türkiye talebinin karşılanmasında önemli rol oynamıştır. 1985 yıllarında ithal mali kullanılmış tezgahların serbest bırakılması, bu yöredeki girişimcilerin özellikle il merkezinde ev ekonomisi boyutundan çıkıp,  KÜÇÜK isletme boyutuna geçmelerine neden olmuştur. Bu firmalar ihracat yapacak kapasitede ve kalitede üretim yapmaya başlayınca, adi gecen yöredeki dokumacı esnafını etkilemiş ve %90'nini fason imalat yapar duruma getirmiştir. Denizli'de aile isletmesi  kapsamında %92.2'si faal, 10.909 adet tezgaha sahip, %89'u faal 4.450 KÜÇÜK  ve orta ölçekli dokuma isletmesinde, % 18'i ücretli olmak üzere toplam  11.861 kişinin çalıştığı belirlenmiştir.   1990 yıllarında Kalite Yönetim Sistemleri ile bir tek firmanın ilgisi bulunmadığı  halde, 1997'de 10'a yakını sistemin kurup İSO-9000 belgesini almış ve 50 üzerinde firmada belge alma hazırlığı noktasında çalışmalarını sürdürmekte ve 100 civarında firmanın da personel ve yönetici eğitimi aşamasında girişimleri devam etmektedir.  Bu nedenle KOSGEB Denizli'de Tekstil İhtisas Merkezi ile Temiz Teknolojiler Araştırma-Geliştirme Merkezi;nine kurulması çalışmalarını sürdürmektedir. Çünkü sanayinin cevre kirliliği sorunlarının, kirletip temizlemeden önce kirletmemek için alınacak tedbirleri bilinçli olarak uygulaması ve kontrol etmesi gerekmektedir.  1975 yılını takiben haddecilik Denizli'nin gelişen sektörü olmuştur. 1990 yıllarına gelindiğinde 50'nin üzerinde isletmenin tümü KOBI özellikli haddehane olarak  faaliyet göstermektedir. KOSGEB'in Türkiye genelinde metal sanayi sektörüne hizmet sunacak 12 malzeme laboratuarından biri de Denizli'de kurularak 1994 yılı basından itibaren de PAMUK KALE 3.KSS'inde hizmet sunmaya başlamıştır.   

 

İL MERKEZİNDEKİ KÜÇÜK SANAYİ SİTELERİ  

 

il merkezinde önceki yıllarda hiçbir kuruluştan yardim almadan tamamen kendi imkanları ile yaptırılan !.Sanayi Sitesi'nde 258, 2.Sanayi Sitesi'nde 270 adet  işyeri faaliyetini sürdürmektedir. ilde işyeri temini daha çok toplu işyeri yapı kooperatifleri kanalıyla yapılmaktadır. Merkezde faaliyette olan 18 adet toplu işyeri yapı kooperatifi bünyesinde, 3.288 adet işyeri yapılmaktadır.

 

ENERJİ

 

Denizli hızla gelişen sanayi ile birlikte yoğun enerji ihtiyacı yasayan üç ilden birisidir. Cevre Kanunu hükümlerinin insan ve cevre haklarının kullanılması durumunda 1994 - 1997 yıllarında enerji darboğazı ortaya çıkmıştır. 

 

Termik santrallerinin hükümetçe "Kamu yararı" açısından  geçici olarak devreye alınma kararı verilmiş olması da çözüm değildir. Burada önemli olan kapatma kararı verilen santraller Denizli ilini  doğrudan besleyen santrallerdir. 

  

Bu sorunun çözümü için basta Yatağan, Yenikoy ve KemerkÖy santralleri olmak üzere tüm ülkede doğal yapıyı ve insan sağlığını tehdit eden santrallerin kirletmeyi önleyici filtrasyon ünitelerinin en kısa zamanda yapılması gerekmektedir.   Denizli'de 1939'da yapılan ve rusubatları dolmuş Işıklı Barajı dışında,  sulama artı enerji amaçlı Adıguzel Barajı’nda yeterli su toplanamadığı için sürekli enerji üretimine geçilememiştir. 

 

İhaleleri yapılmış olan Gökpinar, Tavas, Yenidere, Cindere barajları ile Çardak Beylerli ve  Tavas Göletleri programdadır. Projesi hazır ihale edilemeyen  Akbaş barajı da bulunmaktadır.

 

 

 

DENİZLİ JEOTERMAL SANTRALİ

 

Denizli ilinin Sarayköy ilçesi, Karataş Koyu Mevkii'nde, Denizli-İzmir karayolu üzerinde, Denizli'ye 35 km. mesafede Kızıldere Havzası’nda kurulmuştur.  

 

Bu sahada MTA Genel Müdürlüğü tarafından sondajlara 1968 yılında başlanmış olup, sahada 370 m. ile 1240 m. arasında değişen derinliklerde 16 adet kuyu açılmıştır. Açılan kuyularda 155oC ile 212oC arası sıcaklığa sahip,  sıcak su-buhar karışımı bulunmuştur.  

KD 13 nolu kuyuda tip santral kurulmuş ve üretilen enerji ile uzun bir sure cevre köylerinin enerji ihtiyacı karşılanmıştır. Üretim debisini artırabilmek ve santrali daha randımanlı hale getirebilmek için 1985- 1986 yıllarında MTA’nın önerisi ile 3 adet yeni üretim kuyusu açılmıştır.  

 

Santral, 1988 yılından beri önceki yıllara göre düzenli bir çalışma sistemine oturmuş ve yılda ortalama 75-80 milyon KWH enerji üretir duruma gelmiştir.  

 

Santralde değerlendirilen tek yan urun yer altından sıcak su ile birlikte çıkan karbondioksittir. Gaz santralin yanında kurulan Karbogaz A.S. tesislerine aktarılmakta ve burada arıtılarak kurubuz imal edilmektedir. Bu şirket, Türkiye’de kurubuz ihtiyacının %95'ini karşılamaktadır.  

 

Denizli-Kızıl dere Jeotermal Santralının atığı olan suyun enerjisinin Denizli'nin ısıtılmasında, soğutulmasında ve sanayide kullanılması için çalışmalar yapılmaktadır.  

 

Projeye göre Büyük Menderes ve yan kollarından alınan su ısıtılarak 115oC olarak Denizli'ye pompalanacak, temiz sıcak su tek borulu hat ile 100oC'nin üzerinde evlere verilecek, evlerde karıştırmalı sistem uygulanacak (50oC-75oC) ve bu su radyatörlerinden dönüşten sonra şartlara göre çamaşır, bulaşık suyunda kullanılacak, kullanılmayan artan su toprağa gömülerek donuş hattı ile belli merkezlerde toplanıp 40oC sıcaklığında, temiz absorbsiyonlu veya lityum bromür absorbsiyonlu soğutma makineleri kullanılarak 6oC ve 11oC temiz su üretilip, bu temiz su fon-coiller aracılığı ile evlerin, is yerlerinin soğultulmasında kullanılabilecektir.   Sadece Kızıl dere tesislerinin kurulmasıyla 25.000 konut, Gölemezli tesislerinin kurulmasıyla 35.000 konut ısıtılabilecektir.   Denizli'de ısıtmaya uygun sahalar; Kızıl dere, Tekkehamamı, Kabaağac,  Uyuz İnaltı, Demirtas,Gölemezli, Karahayıt, Yenice ve Pamukkale'dir.

 

Anasayfa

www.nikfer.net.tc